Nhớ Mùa thu Hà Nội - A memory of Hanoi's Autumn - Trịnh Công Sơn

Nhớ Mùa thu Hà Nội - A memory of Hanoi's Autumn - Trịnh Công Sơn

Màu thu Hà Nội của Nhớ Mùa thu Hà Nội
Thạnh Lê

Nhạc Trịnh cuốn hút nhiều tầng lớp, thế hệ, Bài hát Anh viết về Hà Nội cúng giống như các bài khác giàu chất thơ, nhưng chất thơ, triết lý thơ ở đây rất là lạ.
Hà Nội mùa thu /cây cơm nguội vàng /cây bàng lá đỏ../nằm kề bên nhau /phố xưa nhà cổ /mái ngói thâm nâu...
Sơn ơi, Anh vừa đặt chân đến Thủ Đô: Bao nhiêu đền đài, dinh thự, villa, tòa ngang dãy dọc, tầng tầng lớp lớp cờ hoa ..., bao lớp nhà xô lô nơi các cửa ngõ,các làng trong phố .. anh chẳng thấy gì ngoài thấy mỗi cây cơm nguội, cây bàng, mái phố?
Phải chăng cặp kính rất dày đã ngăn thị trường, thị lực nhạc sĩ- thi sĩ ?

Vô lí. cái to tướng chả thấy, cái lòai xoài, không đeo kính ai cũng thấy, nhưng anh đeo kính hẳn hoi lại chả thấy, mà chỉ thấy cái người đời ít thấy nhưng đó lại là cái mà lúc con nít, chúng ta rất thấy, cũng như khi tóc với trời phiêu diêu một màu mới phát hiện ra vẻ đẹp bất diệt của HN : sự mộc mạc, thơ ngây và rất THIỀN.
Cái chất thiền ấy là cây cơm nguội, nghe như ăn được, tuy không ai ăn được bất cứ thức gì của nó từ hạt, lá, rễ, thân... trừ công dụng duy nhất của nó, mà bất cứ thằng cu con nào cũng đoán được dó là thứ đạn tuyệt vời của súng phốc! Nhưng có lẽ cái tên của nó gợi đến ước mơ bao đời của người dân Việt mình, và cơm nguội là thứ ngọc thực, thực sự của người khất thực, từ đời nào đã trồng một cách vô tình hoăc ngụ ý?

Cây bàng giống cái mái ngói là sự che chở, nâng đỡ, giống như cái ô có màu nâu, màu đất hiền lành màu áo sư đệ mà ai cũng nghiêng mình, ưu ái.

Anh tinh quá, tinh quái hơn bất kì những người HN tinh tường. Những vật thể ấy, sắc màu ấy Phái-Phố đã phát hiện ra nửa thế kỉ, mặc dầu rất nhiều người môt thời gian dài không cho rằng đấy là phát kiến!

HN mùa thu/ mùa thu HN, mùa hoa sữa về/ thơm từng con phố/ mùa cốm xanh về/ thơm bàn tay nhỏ/ cốm sữa vỉa hè/thơm bước chân qua....
Nếu đoạn trước Anh viết bằng..Tư Duy, thì đoạn sau, Anh tả bằng mũi. Mà cái mũi ấy đã thanh, lại cao, và mới thính làm sao, tinh vi làm sao vừa nửa trẻ như nam thanh nữ tú dập dìu im lặng thưởng thức tình yêu thưong- cái mùi rẩt là mùi HN,đó là Hoa Sữa bắt đầu tỏa hương trinh nguyên vào tiết đầu thu trên đường Nguyễn Du, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Quán Thánh....cái hương cao ngất trên cao, không bị vầy vò bơi tay ong bướm, không có thú, chim nào ăn được cả...đồng thời vừa nửa già của cái mũi các bậc quý bà Hà Thành, từngg trải biết bao muù tinh túy chốn phồn hoa, ẩm thực tinh hoa, đó là hương cốm- hương nếp đầu mùa- cũng là thứ hương trinh chưa vương trần tục mùa màng.
HN có rất nhiều phố trồng cây có hoa, rất đẹp,nhưng Anh không chọn hoa mà anh tìm Hương trong Hoa HN, tìm đúng 2 thứ hương trinh mà HN ai cũng biết nhưng không nhiều người biết hết cái Quý của quê mình.

Tôi chưa được may mắn nhập thiền, nhưng tôi thấy Anh kiếm trọn thứ mùi, ít thôi nhưng sạch sẽ, tinh khiết quá, chắc Đức Phật mách Anh chăng? Như tinh thần Bất Nhị- Không có cái thứ Hai của Người?

Hồ Tây mùa thu / mặt nước vàng lay / bờ xa mờ gọi / màn sương thương nhớ / bày sâm cầm nhỏ /vỗ cánh mặt trời...

Cái Hồ mà cách đấy 1000 năm- Đúng, vọt lên- Thăng lên cột nước mà Vua trông thấy, liền lấy sự tích ấy mà đặt tên vùng đất định đô : Thăng Long, cũng là cách chọn địa danh, người thi sĩ ấy không chọn tên phố, tên hàng mà chọn cái hồ Hồ Tây !
Bởi trong cái hồ ấy đủ rộng, đủ thoáng đủ ôm cái cảnh, mà con phố, con hồ nhỏ khác khó đạt được, ở nơi ấy có thể ngửi thấy mùi gió, vị nước ngòn ngọt, lành lạnh lúc hoàng hôn , từng đàn chim quây quẩy bay về chốn ngủ của nó.
Tất cả cảnh hoàng hôn ở thời điểm chim bay về túi ngủ, nhuốm một màu nâu nhạt ấm áp le lói ánh lửa cuối cùng của trái bồ quân.
Anh rất hiểu cái cô gái HN mà Anh yêu: thánh thiện đấy, thơm tho đấy, tinh túy dấy mà cũng lại rất Thiền đấy.

HN mùa thu / đi giữa mọi người / lòng như thầm hỏi / tôi đang nhớ ai / sẽ có một ngày / Mùa thu HN trả lời cho tôi / Sẽ có một ngày/ Từng con đường nhỏ/ Trả lời cho tôi / HN, HN mùa thu…

HN ơi,

Anh Sơn đã xa rồi, nhưng Em vẫn còn đây hoa sữa, hương cốm mỗi mùa...Bằng thần giao cách cảm, Anh có nhận ra không ?

Nhân mùa thu, mùa thu đặc biệt nhất viết về những giá trị đặc biệt của lời thơ Trịnh, khám phá chất riêng HN - chất Thiền bất diệt của HN xưa và nay vào đúng cái thời khăc mà tinh Thiền, màu Thiền đậm đặc nhất, MÙA THU HÀ NỘI, đúng như tên ca khúc Anh, đứa con hiền thảo Anh sản sinh - như là một sự tri ân của những tim HN yêu Anh, xin gửi đến Chàng nghệ sĩ - Nhà Thơ tài hoa.

By Hong Nhung


By Hong Nhung and Khanh Ly


on the Guitar

MỘT CÕI ĐI VỀ - My own lonely world - trinh cong son - A realm of return

MỘT CÕI ĐI VỀ - My own lonely world - trinh cong son - A realm of return

Trịnh Công Sơn - Người Thơ Ca

Tôi gọi Trịnh Công Sơn là người thơ ca (Chantre) bởi ở Sơn, nhạc và thơ quyện vào nhau đến độ khó phân định cái nào là chính, cái nào là phụ. Và bởi Sơn đã hát về quê hương đất nước bằng cả tấm lòng của một đứa con biết vui tận cùng những niềm vui và đau tận cùng những nỗi đau của Tổ quốc mẹ hiền.

Mãi hơn một năm sau ngày 30 tháng 4, chúng tôi mới thật sự mặt nhìn mặt tay cầm tay lần đầu, nhưng tôi có cảm giác như chúng tôi đã là bạn của nhau tự bao giờ, mặc dù giữa tôi và Sơn còn cả một thế hệ đệm. Nói cách nào đó, tôi đã gặp Sơn từ những ngày đất nước còn chia hai miền và còn chìm trong khói lửa. Tôi muốn nhắc đến ở đây một kỷ niệm không thể quên ở nhà một người bạn trẻ. Đêm ấy lần đầu tiên tôi nghe (cũng có nghĩa là gặp) Trịnh Công Sơn... Những bạn trẻ hát cho tôi nghe gần suốt đêm hàng loạt ca khúc Trịnh Công Sơn (không biết họ học ở đâu?) hát say sưa đến nỗi đứt cả dây của cây đàn ghi-ta duy nhất có trong nhà .

Trong âm nhạc của Sơn, ta không thấy dấu vết của âm nhạc cổ điển theo cấu trúc bác học phương Tây. Sơn viết hồn nhiên như thể cảm xúc nhạc thơ tự nó trào ra. Nói như nhạc sĩ Nguyễn Xuân Khoát, người bạn già của tôi, "Trịnh Công Sơn viết dễ như lấy chữ từ trong túi ra". Cái quyến rũ của nhạc Trịnh Công Sơn có lẽ chính là chỗ đó, ở chỗ không định tạo ra một trường phái nào, một triết học nào, mà vẫn thấm vào lòng người như suối tưới. Với những lời, ý đẹp và độc đáo đến bất ngờ hôn phối cùng một kết cấu đặc biệt như một hình thức của dân ca hầu như không thay đổi, Trịnh Công Sơn đã chinh phục hàng triệu con tim, không chỉ ở trong nước, mà cả bên ngoài biên giới nữa. Và nếu không lầm thì dấu ấn của Sơn đã ít nhiều in trên tác phẩm của một số nhạc sĩ thời kỳ sau 1975.

Có lẽ cũng không cần nghe lại nữa, dù bây giờ và sau này Sơn có in thêm, một lần là đủ, từ cái đêm chiến tranh ấy, tôi biết mình đã gặp một tâm-hồn-chị-em xẻ chia "Một cõi đi về". Và tôi viết lời bạt này cho tập nhạc Sơn như giữ một lời hẹn thầm chưa ngỏ, lời hẹn của một tri âm với tri âm ...

Văn Cao

MỘT CÕI ĐI VỀ	A PLACE LEFT TO RETURN	My own lonely world
Bao nhiêu năm rồi còn mãi ra đi Đi đâu loanh quanh cho đời mỏi mệt. Trên hai vai ta đôi vầng nhật nguyệt Rọi suốt trăm năm một cõi đi về.	Through years and years still on the go Into nowhere ‘til life’s worn out On my shoulders the sun and moon Shed through my heart eternal light	How many years still on the move. To go a round all tired life. Just overhead the sun and moon. Down on lifetime’s a world of mine.
Lời nào của cây, lời nào cỏ lạ, một chiều ngồi say một đời thật nhẹ, ngày qua.	Which words ‘re from trees, which from strange grass? Being drunk, I feel life’s so light, going by	Which words ’re for trees? Which ones for weeds'? An ev'ning drunk, such a light life: days pass.
Vừa tàn mùa xuân, rồi tàn mùa hạ, một ngày đầu thu nghe chân ngựa về chốn xa.	Spring just fading, summer just dies Morning in fall hears horse’s jingle come near	Just ends the spring just ends (the) summer, In early fall a horse comes back from afar.
Mây che trên đầu và nắng trên vai. Đôi chân ta đi sông còn ở lại Con Tinh yêu thương vô tình chọt gọi. Lại thấy trong ta hiện bóng con người.	Cloud’s above, sun on shoulders I go away, the river stays Demon of love suddenly calls In me appears a human voice	The sun and clouds are over head. Behind our back the river stays. A lover-demon has just called In me appears the human heart.
Nghe mưa nơi này lại nhớ mưa xa. Mưa bay trong ta bay từng hạt nhỏ. Trăm năm vô biên chưa từng hội ngộ. Chẳng biết nơi nao là chốn quê nhà	In this rain, I miss the last rain Leaving in me each minute drops For hundred years of solitude I wish one day I’ll be back home	translated byTôn Thất Lan
Đường chạy vòng quanh, một vòng tiều tụy; một bờ cỏ non một bờ mộng mị ngày qua.	Travelling round: a tired time Missing the grass, missing the days of dream
Từng lời tà dương là lời mộ địa, từng lời bể sông nghe ra từ độ suối khe.	Which words ‘re from Sun, which from the Earth? Words heard at sea come from the source of stream.
Trong khi ta về lại nhớ ta đi Đi lên non cao đi về biển rộng Đôi tay nhân gian chưa từng độ lượng Ngọn gió hoang vu tổi suốt xuân thì.	On returning, I wish to go Up to highland, and down seaward Seeing no arms of tolerance Only wild wind blow through my soul
Hôm nay ta say ôm đời ngủ muộn Để sớm mai đây lại tiếc xuân thì.	Today, I drink to sleep with life Or else I will regret one day
	translated by nguyenquang, April 1, 2011

performed by Hồng Nhung


performed by Trịnh Công Sơn



performed by khánh Ly





performed by Richard Fuller (American) and Vietnamese disabled


performed by Phạm Ngọc Lân



on the guitar by Thanh Nhã

Chiec La Thu Phai - Trinh Cong Son - Fading autumn leaves

Trịnh Công Sơn sinh ngày 28 tháng 2 năm 1939 tại Lạc Giao (cao nguyên miền Trung Việt Nam). Ông mất vào 12g45 sáng ngày 1 tháng 4, 2001, tại Sài Gòn.

Ông lớn lên ở Huế, tốt nghiệp tú tài ban Triết tại Chasseloup Laubat, Sài Gòn.

Trịnh Công Sơn tự học nhạc, bắt đầu sáng tác năm 1958 với tác phẩm đầu tay Ướt Mi (NXB An Phú in năm 1959). Cho đến nay, nhạc sĩ đã sáng tác hơn 600 tác phẩm, có thể được phân loại dưới 3 đề mục lớn: Tình Yêu -- Quê Hương -- Thân Phận.

Quan niệm sáng tác: "Tôi chỉ là 1 tên hát rong đi qua miền đất này để hát lên những linh cảm của mình về những giấc mơ đời hư ảo..."

Chiec La Thu Phai - Trinh Cong Son - Fading autumn leaves

CHIẾC LÁ THU PHAI	FADING AUTUMN LEAVES
Về đây đứng ngồi Đường xa quá ngại Để lòng theo chút nắng bên ngoài Mùa xuân quá vội Mười năm tắm gội Giật mình ôi chiếc lá thu phai	Back home after A long journey I admire my hometown sights Ten springs have passed I’ve been away From my beloved of my own
Người đâu mất người Đời tôi ngốc dại Tự làm khô héo tôi đây Chiều hôm thức dậy Ngồi ôm tóc dài Chập chờn lau trắng trong tay	Where is my love? Silly I’ve been Drying my heart myself Once I woke up I saw my hair Getting gray in my hands
Về thu xếp lại Ngày trong nếp ngày Vội vàng thêm những lúc yêu người Cuồng phong cánh mỏi Về bên núi đợi Ngậm ngùi ôi đá cũng thương thay	Now I recall Those days of joys When I was in love with you How many years Waiting for me You were in despair, I see
Nằm nghe giữa trời Giòn vang tiếng cười Điệu kèn ai buốt trong tôi Mùi hương phấn người Một hôm nhớ lại Hẹn ngày sau sẽ mua vui.	Lying outdoors Hearing your laughs The old song sung in my soul I imagine You’re innocent Cheering up heart and soul
	Translated by nguyenquangy April 1 2011

AUDIO

by QUANG DUNG




On the guitar and violin



by Tran Van Quang

Athlete's Foot Bệnh Bàn Chân Lực Sĩ

Athlete's Foot	Bệnh Bàn Chân Lực Sĩ
Athlete's foot is a fungus infection (ring-worm) of the feet.	Bệnh nhiễm nấm da ở giữa kẽ ngón chân: một kiểu nấm bàn chân. Tên y học: Tinca pedis.
Cause: It is a common infection which spreads readily from on person to another, often via swimming pools or communal showers in schools and sports centres. It can be transmitted from damp floors or wooden boards in showers and changing rooms. All fungal infections tend to thrive in moist conditions, so avoid shoes and socks that make your feet sweat.	Nguyên nhân: Một bệnh nhiễm thường gặp sẵn sàng lan truyền từ người này sang người khác, thường qua các bể bơi công cộng hoặc các vòi tắm công cộng ở trường học và các trung tâm thể thao. Nó cũng có thể được lây truyền từ những sàn nhà ầm ướt hoặc những nền ván ở vòi tắm bông sen và những phòng thay quần áo. Các bệnh nhiễm nấm có khuynh hướng phát triển mạnh ở trạng thái ẩm, do đó cần phải tránh giầy và tất làm ẩm chân bạn.
Symptoms and Signs: Skin between the toes blisters, scales and splits. The feet may also start to smell.	Triệu chứng và dấu hiệu: Da giữa những ngón chân bị bỏng giộp, đóng vẩy và tách ra. Bàn chân có thể bắt đầu có mùi hôi.
Treatment: Wash the feet carefully twice a day, then dry them thoroughly, especially between the toes. Soak your infected feet in warm, salted water (1 teaspoon of salt per cup) or aluminum acetate solution (Burrow's) for 5 to 10 minutes every da and then dry them thoroughly. OR Dust your feet with a medicated powder containing an antifungal agent, such as Tolnaftate or undecenoic acid, or paint with a proprietary brand of anti-fungal paint, available without prescription such as Lotrimin, Clotrimazole, Lamisil, etc. Athlete's foot is easily treatable, especially if caught in the early stages, but if it persists see your doctor as you may need antifungal tablets.	Điều trị: Rửa bàn chân thật sạch một ngày hai lần sau đó lau khô cùng khắp, đặc biệt là giữa các ngón chân. Ngăm chân bị nhiễm nấm trong nước muối ấm (1 teaspoon muối trong 1 Cup nước ấm) hoặc aluminum acetate solution (Burrow's) trong 5 đến 10 phút mỗi ngày, sau đó lau khô cùng khắp. HOẶC rắc thuốc bột chứa tác nhân chống nấm và bàn chân như Tolnaftate hoặc acid undecenoic hoặc xức với một thuốc chống nấm sẵn có bán trên thị trường không đòi hỏi có toa như Lotrimin, Clotrimazole, Lamisil, etc. Bệnh nấm ờ bàn chân có thề dể trị, đặc biệt nếu bắt gặp ở giai đoạn đầu, nhưng nếu nó tồn tại hãy đi khám bác sĩ để uống thuốc kháng nấm.
Self Help: Wear cotton socks to absort the perspiration from the feet, and avoid wearing shoes that make your feet sweat.	Phòng bệnh: Mang vớ coton đề hút ẩm do mồ hôi ở chân và tránh mang loại giầy có thể làm ầm bàn chân bạn

Snake girl - người rắn

Snake girl - người rắn