FIVE FANTASTIC DUMPLINGS OF HUE NĂM MÓN BÁNH TUYỆT VỜI CỦA HUẾ

FIVE FANTASTIC DUMPLINGS OF HUE	NĂM MÓN BÁNH TUYỆT VỜI CỦA HUẾ
It is sometimes said that Hue cuisine is the most refined of all Vietnamese culinary traditions, a note as much about the food as it is about the elegance and courtesy of the people of Hue. Be it because of their magisterial manner or their delicious food, Hue people are proud. Similarly, we’re proud to offer our selection of the five best Hue dumplings.	Người ta thường nói rằng ẩm thực Huế là tinh hoa của nền ẩm thực truyền thống Việt Nam, nó không chỉ là thức ăn mà còn thể hiện vẻ thanh tao và nhã nhặn của người Huế. Người Huế rất tự hào về cách thức chế biến bậc thầy những món ăn tuyệt vời của họ. Tương tự, chúng tôi cũng hãnh diện khi chọn ra năm món bánh Huế ngon nhất này.
1. Bánh bèo (Water fern cake) Water fern cake is one of the most popular snacks in Hue as well as in restaurants serving this cuisine throughout Vietnam. The fine, white steamed rice cakes topped with scallion oil and reddish shrimp floss are laid out on tiny ceramic dishes all placed on a round tray. This dish looks like water ferns floating on the surface of a lake, hence the name of the dish.	1. Bánh bèo Bánh bèo là một trong những món ăn vặt phổ biến nhất ở Huế cũng như trong những nhà hàng phục vụ món ẩm thực này trên khắp Việt Nam. Mẻ bánh bèo trắng nõn, đầy đặn được rải lên trên với dầu phi và tôm chấy đỏ rực nằm trong những chén sứ nho nhỏ, tất cả đều được đặt trong một cái khay tròn. Món ăn này trông như những lá bèo trôi nổi trên mặt hồ, nên mới có tên như vậy.
To eat it, use a spoon to sprinkle the rice cake with a sweet and spicy fish saucebefore serving. Alternatively, you can use the spoon to get the rice cake out of the dish and dip it gently in the sauce, but be careful not to let the toppings float away!	Để thưởng thức, dùng muỗng rắc một chút nước mắm chua ngọt lên phần bánh trước khi dùng. Có một cách khác là, bạn có thể dùng muỗng để nạy phần bánh ra khỏi chén và từ tốn nhúng nó vào phần nước chấm, nhưng cẩn thận đừng để phần bên trên rơi ra ngoài nhé!
Feel the soft and chewy rice cake in tandem with the spicy sauce; the fatty, sweet minced shrimp; scallion oil and the crispy piece of fried pork skin. The harmonious combination of taste, aroma, color and texture makes this simple dish one you will forever remember.	Hãy cảm nhận miếng bánh mềm mềm dai dai cùng nước chấm cay cay; những miếng tôm chấy beo béo, ngầy ngậy; hay dầu phi và những miếng tóp mỡ giòn giòn. Sự hoà quyện giữa vị giác, mùi thơm, màu sắc và cách bài trí khiến cho món ăn đơn giản này là thứ mà bạn sẽ không bao giờ quên.
2. Bánh bột lọc (Tapioca dumpling) Beside water fern cake, the tapioca dumpling is also famous to Hue’s visitors. Anyone would agree that this translucent dumpling encasing a bright red-orange shrimp inside looks very interesting and beautiful.	2. Bánh bột lọc Bên cạnh bánh bèo, bánh bột lọc cũng rất nổi tiếng đối với du khách khi đến Huế. Bất cứ ai cũng đều đồng ý rằng miếng bánh đùng đục chứa miếng tôm đỏ đỏ cam cam bên trong này trông rất thú vị và đẹp mắt.
This dumpling has a balance of chewy and sticky. Texturally, this dish’s pleasures are feeling the crust of shrimp shell playing against the softness of pork belly.	Món bánh này có sự cân bằng giữa dẻo và dai. Một cách hình thức thì việc cảm nhận độ cứng của vỏ tôm đối nghịch với độ mềm của mỡ mang đến sự lí thú cho món ăn này.
However, not everyone knows that to make it translucent and chewy, the tapioca starch must be mixed by hand with boiling water until it becomes a soft and smooth mixture. The shrimp and pork belly portions that go in to this dumpling are stir-fried in caramelized sugar for color and taste. The dumplings are then wrapped in banana leaves and boiled.	Tuy nhiên, không phải ai cũng biết rằng để làm cho nó đục và dai như thế, bột lọc cần phải được trộn bằng tay cùng với nước sôi cho tới khi trở thành một hỗn hợp mềm và mượt. Phần tôm thịt bên trong chiếc bánh được xào cùng với đường già để tạo màu và vị. Sau đó, những miếng bánh tiếp tục được gói trong lá chuối và được đem đi nấu.
3. Bánh nậm (Flat rice dumpling) While this dumpling is not as famous as the others, it’s also a common street food sold in many places in Hue city. It has a white color and a flat, rectangular shape with golden shrimp and pork fillings inside, all wrapped in a banana leaf.	3. Bánh nậm Có thể món bánh này không nổi tiếng như phần còn lại, nhưng nó vẫn là một món ăn đường phố được bán ở rất nhiều nơi tại thành phố Huế. Nó có dạng chữ nhật, dẹp và có màu trắng, bên trong chứa tôm vàng và thịt heo, tất cả đều được gói trong lá chuối.
The dumpling is made from a rice flour batter mixed with a bit of tapioca starch. The fillings contain minced pork and shrimp stir-fried with shallots or green onions. First, the rice batter is spread on the banana leaf, with the fillings in the middle, then it is wrapped into shape and steamed. It is served with sweet spicy fish sauce.	Món bánh này được làm từ bột gạo trộn với một ít bột lọc. Phần nhân trên chứa thịt heo cắt vụn và tôm được xào cùng hẹ và hành lá. Trước tiên, phần bột gạo được rải đều trên lá chuối, cùng với phần nhân ở giữa, rồi nó được gói thành hình và đem đi hấp. Món ăn này đi cùng với nước mắm chua ngọt.
4. Bánh ram ít (Sticky rice dumpling on a pancake) This special dumpling was once a favorite in the royal court of Hue a long time ago, but it has remained popular since. Its name is derived from the dish’s combination of two distinct components: the steamed sticky rice dumpling (bánh ít) on top and the fried sticky rice pancake (bánh ram) at the bottom. You will find this combination of stickiness and crunchiness both novel and delicious.	4. Bánh ram ít Rất lâu về trước, món bánh đặc biệt này từng được hoàng cung Huế ưa thích và nó vẫn còn phổ biến cho tới nay. Tên gọi bắt nguồn từ sự kết hợp giữa hai thành phần riêng biệt của món ăn: phần bánh nếp hấp (bánh ít) nằm trên và phần bánh nếp chiên (bánh ram) ở dưới. Bạn sẽ thấy rằng sự kết hợp giữa dẻo và giòn này rất mới lạ mà lại ngon nữa.
Making this dumpling-on-a-pancake dish is a process that demands a lot of time as well as a skillful cook. First, make a smooth dough from glutinous rice flour, water and a little salt. Then, divide it into two parts. For the dumplings, wrap the dough around the filling—stir-fried minced pork and shrimp—then steam. For the pancakes, shape the dough into flat round pieces and deep fry.	Việc làm ra món ăn “ít nằm trên ram” như thế này tốn rất nhiều thời gian và đòi hỏi phải có tay nghề điêu luyện. Trước tiên, lấy bột gạo nếp, nước và một ít muối nhào thành bột nhẵn. Sau đó, chia nó làm hai phần. Để làm phần ít, bọc phần bột quanh nhân -là phần thịt heo cắt nhỏ cùng với tôm được xào qua- rồi đem đi hấp. Để làm phần ram, nặn bột thành miếng tròn, dẹp rồi chiên ngập dầu.
5. Bánh ướt (Steamed rice sheets) These are the same paper-thin, steamed rice sheets that go with Vietnamese sausages in other parts of Vietnam, but in Hue they get creative. Hue people fancy the dish with grilled or roasted pork instead.	5. Bánh ướt Chúng là những miếng giống nhau mỏng như tờ giấy, được hấp từ gạo và đi kèm với nhân xuất hiện ở nhiều nơi khác nhau trên khắp Việt Nam, nhưng ở Huế, chúng được làm khá sáng tạo. Người Huế lại thích ăn món này cùng với thịt nướng.
The steamed rice sheets are made from a rice flour and tapioca batter, thinly spread out and steamed on the spot. The grilled pork is then put on the sheet together with fresh herbs to make a roll. It can be served with sweet and spicy fish sauce (nước chấm) or a bean dip made of fermented soybean sauce (tương), ground meat and peanuts.	Bánh ướt được làm từ bột gạo và bột lọc, chúng được trải mỏng ra và hấp trên rá. Sau đó phần thịt nướng được đặt trong miếng bánh cùng với hành tươi để làm thành cuốn. Nó có thể ăn kèm với nước chấm chua ngọt hay tương chấm làm từ nước tương đậu nành, thịt xay và đậu phộng.
Served with roasted pork, the steamed rice sheets are to be eaten as a type of noodle together with fresh herbs and pickles. To serve, put all the ingredients together in a bowl with spicy fish sauce sprinkled on top and experience a symphony of tastes.	Khi ăn cùng với thịt nướng, bánh ướt được xem như là một loại bún ăn kèm với hành tươi và dưa chua. Để ăn, hãy đặt tất cả thành phần vào tô cùng với nước chấm được rải lên trên và đắm chìm trong sự hoà quyện của mùi vị.
	Translated by Trương Nhật Minh
https://www.citypassguide.com/en/travel/hue/food/blog/five-fantastic-dumplings-of-hue

What are the Basic Elements of Culture? Các yếu tố cơ bản của văn hoá là gì?

What are the Basic Elements of Culture?	Các yếu tố cơ bản của văn hoá là gì?
The term 'culture' is rather broad, seeing as it is synonymous with the evolution of life as a whole on this planet. While all living beings do have a culture to speak of, in this post, we will be looking at the elements of culture with respect to humans.	Thuật ngữ "văn hoá" khá rộng, vì nó đồng nghĩa với sự tiến hoá của cuộc sống như một toàn thể trên hành tinh này. Trong khi tất cả sinh vật đều có một nền văn hoá để nói đến, trong bài viết này, chúng ta sẽ xem xét các yếu tố văn hoá đối với con người.
It's interesting how the word 'culture' is used to partner various concepts over a wide range of subjects. We have youth culture, European culture, ancient culture, new-age culture―it's as if every aspect of our collective social behavior is classified as 'culture'.	Thật thú vị khi từ 'văn hoá' được sử dụng gần  gũi với các khái niệm khác nhau trong nhiều chủ đề khác nhau. Chúng ta có văn hoá giới trẻ, văn hoá châu Âu, văn hoá cổ đại, văn hoá thời đại mới - như thể mọi khía cạnh của hành vi xã hội chung của chúng ta đều được phân loại là "văn hoá".
The Merriam-Webster dictionary defines culture as - the beliefs, customs, arts, etc., of a particular society, group, place, or time - a particular society that has its own beliefs, ways of life, art, etc. - a way of thinking, behaving, or working that exists in a place or organization (such as a business)	Từ điển Merriam-Webster định nghĩa văn hoá là - niềm tin, phong tục, nghệ thuật... của một xã hội, một nhóm người, một địa điểm hoặc thời gian cụ thể -  một xã hội cụ thể có niềm tin, cách sống, nghệ thuật riêng ... - một cách suy nghĩ, hành xử hoặc làm việc tồn tại ở một nơi hay tổ chức (chẳng hạn như doanh nghiệp)
With a broad definition such as this, we can't help but use the term loosely to represent any aspect of our collective behavior. However, to gain a deeper understanding of culture, we ought to acquaint ourselves with the defining elements that make up this concept.	Với một định nghĩa rộng như thế này, chúng ta không thể không sử dụng thuật ngữ này một cách lỏng lẻo để đại diện cho bất kỳ khía cạnh nào của hành vi tập thể của chúng ta. Tuy nhiên, để hiểu sâu hơn về văn hoá, chúng ta phải làm quen với việc xác định các yếu tố tạo nên khái niệm này.

ARISTOCRATIC CULTURE Văn hoá quý tộc

ARISTOCRATIC CULTURE	Văn hoá quý tộc
Aristocracy is the repository of culture. Culture is to guide one’s actions by one’s understanding, endorsed by the richest emotion. Emotions are sensations of the heart. The heart sails into action when the nerves – the vital – are pleasantly saturated with positive energy. The vital is the superstructure of the body, the physical substance in us.	Chế độ quý tộc là kho lưu trữ văn hoá. Văn hoá là để hướng dẫn hành động của con người bằng sự hiểu biết của họ, được chứng thực bởi cảm xúc phong phú nhất. Cảm xúc là cảm giác của trái tim. Trái tim bắt đầu hoạt động khi các dây thần kinh – bộ phận thiết yếu nhất – được thấm nhuần một cách thích thú với nguồn năng lượng dồi dào. Quan trọng nhất là cấu trúc thượng tầng của cơ thể, vật chất thực thể trong chúng ta.
One rule of the ascent from the physical to the mental is that the existing layer should be saturated with energy before one can rise to the next level. For one to rise from the physical to the vital – i.e., a physical worker to raise himself to a non-physical supervisor – he must work long enough for his physical work to be perfected. Work needs energy.	Một nguyên tắc của việc thăng tiến từ thể chất đến tinh thần là tầng lớp hiện tại nên được bão hòa/ thấm nhuần với năng lượng trước khi có thể nâng lên cấp độ tiếp theo. Đối với một người để đi lên từ cấp độ thể chất đến thiết yếu, tức là, một nhân viên lao động thể chất nâng mình lên một người giám sát không còn làm việc thể chất nữa – thì họ phải làm việc đủ lâu để công việc thể chất của mình được hoàn thiện. Công việc cần năng lượng.

THE HAND-MADE PAPER THAT LASTS 800 YEARS Bí quyết về nghề giấy 800 năm tuổi ở Việt Nam

In the remote Vietnamese village of Suoi Co, a young woman with a vision is keeping an ancient tradition alive.	Trong ngôi làng xa xôi có tên Suối Co ở Việt Nam, một phụ nữ trẻ có tầm nhìn xa đang gìn giữ một truyền thống cổ xưa vẫn được sống còn.
THE HAND-MADE PAPER THAT LASTS 800 YEARS	Bí quyết về nghề giấy 800 năm tuổi ở Việt Nam
By Marco Ferrarese 19 August 2016	Marco Ferrarese 19 tháng 8 2016
On the veranda of a home in Suoi Co, a rural Vietnamese village about 45km southwest of Hanoi, two women were squatting around a plastic bucket, dipping their fingers in murky water to select strings of fibrous white pulp. Behind them, tree bark was soaking in three metal water tanks – the first step in this long process – to separate out the fibre. They expertly assessed the mushy pulp’s consistency, making sure it was ready to be pressed into giấy Dó (Dó paper), a handmade, chemical-free paper that can last up to a staggering 800 years.	Ở ngoài hiên của một căn nhà ở làng Suối Co cách Hà Nội 45 Km, hai phụ nữ đang ngồi xổm, nhúng tay vào nước đục trong một xô nhựa để chọn lọc các sợi bột giấy trắng. Phía sau họ là 3 thùng nước ngâm vỏ cây để tách lấy sợi giấy. Họ đánh giá độ đồng đều của bột giấy mềm trước khi mang ép thành giấy dó, một loại giấy làm thủ công, không có hóa chất và có thể tồn tại, một cách đáng ngạc nhiên, tới 800 năm.

TOWARD A CULTURAL WORLD: COMMUNICATIVE CULTURE Về Một Thế Giới Văn Hóa: Văn Hóa Giao tiếp

TOWARD A CULTURAL WORLD: COMMUNICATIVE CULTURE	Về Một Thế Giới Văn Hóa: Văn Hóa Giao tiếp
Nguyễn Quỳnh	Nguyễn Quỳnh
ABSTRACT The issue of culture and communication between peoples in the world concerns the understanding of intentional subjects or human beings and not a description of their images. Therefore, cultural knowledge should be communicable and comprehensible. To overcome misunderstanding is thematically to appreciate cultural values and structures, to avoid calamity and to make our world safer. We have already entered the preliminary stage of multi-cultural world that aspires to cultural accomplishments. Still we need an enduring orientation as a norm for a steady cultural and communicative development. To achieve this goal we see education universally and locally a paramount task. To live in this world and make this world real and humanistic, the concept of empathy is indispensable since without which concrete knowledge of one’s culture in relation to another’s would be in jeopardy. Since the turn of the century technology and social sciences have vastly improved our knowledge of the world culturally and brought the world close to each other. Still our greatest concerns today remain in the inequality and lacks of education; hence the lack of cultural and communicative background that endangers authentic knowledge. This causes the delay of globalizing dream and builds up hostility as we have witnessed in some places around the world.	TÓM TẮT Các vấn đề về văn hóa và truyền thông giữa các dân tộc trên thế giới liên quan đến sự hiểu biết của các đối tượng có chủ ý hoặc con người và không phải là một mô tả về hình ảnh của họ. Do đó, tri ​​thức văn hóa phải truyền đạt được và hiểu được. Khắc phục sự hiểu lầm về mặt chủ đề là đánh giá cao giá trị và cấu trúc văn hóa, để tránh tai họa và làm cho thế giới của chúng ta an toàn hơn. Chúng ta đã bước vào giai đoạn sơ khai của thế giới đa văn hóa đang khích lệ các thành tựu văn hóa. Tuy nhiên chúng ta cần một định hướng lâu dài như là một chuẩn mực cho một sự phát triển văn hóa và giao tiếp ổn định. Để đạt được mục tiêu này, chúng ta nhìn nhận giáo dục ở góc dộ toàn cầu và và địa phương như là một nhiệm vụ hết sức quan trọng. Để sống trong thế giới này và làm cho thế giới này hiện thực và nhân văn, các khái niệm về sự đồng cảm là không thể thiếu vì nếu không có nó thì hiểu biết cụ thể về nền văn hóa nào đó trong mối quan hệ với nền văn hóa khác sẽ bị đe dọa. Kể từ thời điểm chuyển giao thế kỷ, công nghệ và khoa học xã hội đã cải thiện mạnh mẽ tri thức văn hóa của chúng ta về thế giới và đưa thế giới gần nhau. Tuy nhiên mối quan tâm lớn nhất của chúng ta hiện nay vẫn còn trong sự bất bình đẳng và thiếu giáo dục; do đó việc thiếu văn hóa và truyền thông gây nguy hiểm cho kiến ​​thức đích thực. Điều này gây ra sự chậm trễ của giấc mơ toàn cầu hóa và tạo dựng lên sự thù địch như chúng ta đã chứng kiến ​​ở một số nơi trên thế giới.

WHAT IS CULTURE? Văn hóa là gì?

WHAT IS CULTURE?	Văn hóa là gì?
Notes towards the Definition of Culture by T. S. Eliot, London, Faber and Faber Limited, 1948, 1962, 124 pages.	Ghi chú về Định nghĩa Văn hóa của T. S. Eliot, London, Faber và Faber Limited xuất bản năm 1948, 1962, 124 trang.
Gerry T. Neal	Gerry T. Neal
Culture is a word that we use all the time but we seldom put much thought into what it means. We take for granted that we know what “culture” is, although we use it in very different ways depending upon the circumstances. Sometimes, when we speak of culture, we mean something that includes the fine visual arts, literature, theatre, architecture, and serious music, and we will speak of someone who appreciates these things as being “cultured” or “having culture”. Other times we use the word culture to mean something that includes our language, religion, and way of living. This is how we use the word when we speak of our culture as opposed to that of another people.	Văn hóa là một từ mà chúng ta hay dùng nhưng ít khi chúng ta nghĩ đến nghĩa của nó. Chúng ta mặc nhiên cho rằng chúng ta đã biết "văn hóa" có nghĩa gì rồi, mặc dù chúng ta sử dụng từ này theo những cách rất khác nhau tùy thuộc vào từng trường hợp. Thỉnh thoảng, khi nói về văn hóa, chúng ta muốn nói một cái gì đó bao gồm cả nghệ thuật thị giác, mỹ thuật, văn học, sân khấu, kiến ​​trúc và âm nhạc, và chúng ta sẽ nói về những người biết đánh giá cao những thứ này là "văn hóa" hay "có văn hóa". Có khi, chúng ta sử dụng từ văn hóa thế giới để chỉ một cái gì đó bao gồm ngôn ngữ, tôn giáo, và cách sống của chúng ta. Đây là cách chúng ta sử dụng từ khi chúng ta nói về nền văn hóa của chúng ta đối lập với văn hóa của của người khác.

MIND THE GAP CÁCH BIỆT VĂN HÓA

MIND THE GAP	CÁCH BIỆT VĂN HÓA
By Jay Ogilvy	Jay Ogilvy
Global Affairs JANUARY 28, 2015	Global Affairs, 28/1/2015
The Charlie Hebdo attack and its aftermath in the streets and in the press tempt one to dust off Samuel Huntington's 1996 book, The Clash of Civilizations and the Remaking of World Order. Despite the criticisms he provoked with that book and his earlier 1993 article in Foreign Affairs, recent events would seem to be proving him prescient. Or was he?	Cuộc tấn công vào tờ báo trào phúng Charlie Hebdo ở Pháp và hậu quả của nó trên các đường phố cũng như trên các cơ quan truyền thông đã làm cho người ta có ý muốn phủi bụi để xem lại cuốn sách xuất bản năm 1996 của Samuel Huntington “Sự Đụng Độ Giữa Các Nền Văn Minh và Tái Xây Trật Tự Thế Giới”. Mặc dù ông đã gây ra những chỉ trích do từ cuốn sách này cũng như những bài báo ông viết trước đó vào năm 1993 trong tạp chí Foreign Affairs, các sự kiện gần đây có vẻ như chứng minh lời tiên tri của ông. Có phải vậy không?

Where Joel Brinkley Went Wrong on Vietnam: He Should Have Pissed Everyone Off With The Truth Joel Brinkley viết sai về Việt Nam chỗ nào: Ông ta hẳn đã làm mọi người bực mình bằng cách nói đúng sự thật

Where Joel Brinkley Went Wrong on Vietnam: He Should Have Pissed Everyone Off With The Truth	Joel Brinkley viết sai về Việt Nam chỗ nào: Ông ta hẳn đã làm mọi người bực mình bằng cách nói đúng sự thật

Despite increasing prosperity, Vietnam's appetites remain unique Việt Nam: Sự thịnh vượng và các món ăn độc nhất vô nhị

Despite increasing prosperity, Vietnam's appetites remain unique	Việt Nam: Sự thịnh vượng và các món ăn độc nhất vô nhị
By Joel Brinkley, Chicago Tribune January 29, 2013	Joel Brinkley, Chicago Tribune January 29/1/2013
You don't have to spend much time in Vietnam before you notice something unusual. You hear no birds singing, see no squirrels scrambling up trees or rats scurrying among the garbage. No dogs out for a walk.	Bạn không cần phải dành nhiều thời gian ở Việt Nam trước khi bạn nhận thấy một cái gì đó không bình thường tại nước này. Bạn không nghe tiếng chim hót, không thấy những chú sóc chạy nhảy trên các nhành cây hoặc những chú chuột chạy nhốn nháo gần các thùng rác. Và cũng không có chú chó nào đi dạo ngoài đường.
In fact, you see almost no wild or domesticated animals at all. Where'd they all go? You might be surprised to know: Most have been eaten. Of course, as with most states in the region, tigers, elephants, rhinos and other big animals are trafficked to China. At this, of course, Vietnam is hardly alone -- though the World Wildlife Fund describes the state as the world's greatest wildlife malefactor.	Trong thực tế, bạn sẽ không thấy hầu như bất kỳ loại động vật hoang dã hoặc động vật thuần hóa nào cả. Tất cả chúng đã bỏ đi đâu? Bạn có thể ngạc nhiên khi biết sự thật: Hầu hết chúng đã trở thành các món ăn ở nước này. Tất nhiên, tương tự như hầu hết các nước lân cận trong khu vực, các loài hổ, voi, tê giác cũng như các loài thú hiếm quý khác thường bị buôn bán sang nước láng giềng Trung Quốc. Tại thời điểm này, Việt Nam không phải là nước đầu tiên mặc dù Quỹ Động vật Hoang dã Thế giới (WWF) mô tả Việt Nam là nước tàn ác với động vật hoang dã nhất trên thế giới
Various reports show that Vietnamese kill more rhinos for their horns than any other nation. Chinese value those horns for their mythical medical qualities -- like so many exotic-animal body parts.	Các bản báo cáo khác nhau cho thấy rằng người Việt Nam giết tê giác để lấy sừng nhiều hơn so với bất kỳ quốc gia nào khác. Người Trung Quốc tin rằng sừng tê giác là một loại thần y – tương tự như nhiều bộ phận đặc biệt của những loài động vật khác.
Animal trafficking explains the dearth of tigers, elephants and other big beasts. But what about birds and rats? Yes, people eat those, too, like almost every animal that lives there. In Da Nang in January, I saw a street-side merchant with bowls full of dead rats for sale -- their fur removed but otherwise intact -- ready to cook.	Buôn bán động vật là kết quả giải thích vì sao số lượng các loài hổ, voi và các loài thú hiếm quý khác liên tục bị sụt giảm, thiếu vắng tại nước này. Nhưng còn các loài chim và chuột thì sao? Vâng, mọi người ăn luôn những động vật này cũng như tất cả các loài động vật nào khác sống đang sống ở đây. Tại Đà Nẵng vào tháng Giêng vừa rồi, tôi đã chứng kiến một thương gia trên đường phố bày bán những chú chuột chết – chỉ có bộ lông của chúng được lột bỏ nhưng những bộ phận khác vẫn còn nguyên – và sẵn sàng nấu để bán cho khách hàng.
Last spring, Conservation International reported that several varieties of Vietnamese gibbon, part of the ape family, "are perilously close to extinction" -- all but a few of them already eaten.	Mùa xuân năm ngoái, Tổ chức Bảo tồn Quốc tế báo cáo rằng loài vượn Việt Nam, tương tự như loài khỉ không đuôi, “đã gần như đang trên đường tuyệt chủng” – chỉ còn vài con trong tất cả số đó chưa trở thành các món ăn đặc sản.
All of this raises an interesting question. Vietnamese have been meat eaters through the ages, while their Southeast Asian neighbors to the west -- Cambodia, Laos, Thailand and Myanmar -- have largely left their wildlife alone.	Tất cả những điều này đặt ra một câu hỏi rất thú vị. Từ lâu nay người Việt Nam đã ăn thịt, trong khi các nước láng giềng Đông Nam Á về phía tây – như Campuchia, Lào, Thái Lan và Miến Điện – lại phần lớn không đụng đến các loài động vật hoang dã của nước họ.
In each of these other countries you see flocks of birds that are absent in Vietnam along with numerous pet dogs and cats. There, people eat rice, primarily, and for many people in most of those states their diet includes little more than that.	Tại những nước trên, bạn có thể thấy nhiều đàn chim cùng với rất nhiều chó nuôi và mèo mà đa số chúng đều vắng mặt tại Việt Nam. Tại các nước này thì mọi người chủ yếu đều ăn cơm, và đối với đa số người dân tại đây thì chế độ ăn uống của họ bao gồm nhiều hơn như vậy.
Vietnam has always been an aggressive country. It has fought 17 wars with China since winning independence more than 1,000 years ago and has invaded Cambodia numerous times, most recently in 1979. Meantime, the nations to its west have largely been passive in recent centuries.	Việt Nam luôn luôn là một đất nước hung hăng. Họ đã có 17 cuộc chiến tranh với Trung Quốc kể từ khi giành được độc lập cách đây hơn 1.000 năm và đã xâm lăng Campuchia nhiều lần, gần đây nhất là vào năm 1979. Trong khi đó, các quốc gia nằm về phía tây chủ yếu là thụ động trong những thế kỷ gần đây.
Many anthropologists and historians attribute the difference to the state's origins. Vietnam was born of China, while India heavily influenced the other countries -- two nations with drastically different personalities, even today.	Nhiều nhà nhân học và sử học đã đưa ra sự khác biệt về nguồn gốc của nước này. Việt Nam ra đời từ Trung Quốc, trong khi đó thì Ấn Độ thì gây ảnh hưởng lên nhiều các nước khác – hai quốc gia với tính cách hoàn toàn khác nhau, ngay cả ngày hôm nay cũng vậy.
Well, certainly that played a part. But I would argue that because Vietnamese have regularly eaten meat through the ages, adding significant protein to their diet, that also helps explain the state's aggressive tendencies -- and the sharp contrast with its neighbors.	Điều đó chắc chắn đóng một vai trò nhất định. Nhưng tôi sẽ tranh luận rằng bởi vì Việt Nam đã thường xuyên ăn thịt qua các thời kỳ trong lịch sử, tích tụ thêm nhiều chất đạm (protein) trong chế độ ăn uống của họ, việc đó có thể giúp giải thích xu hướng hung hăng của nước này – và khác nhau rất nhiều với các nước láng giềng.
Right now, the favored dish is dog. In fact, dog meat is particularly prized. It's considered a specialty because it is said to contain more protein than other meats. For Vietnamese, tradition has it that whenever you have bad luck you should eat dog meat to change your fate. But you shouldn't eat it at the start of the lunar month, or the reverse will happen. You'll actually bring on bad luck.	Ở ngay thời điểm này, món ăn được ưa thích nhất là thịt chó (thịt cầy). Ngạc nhiên hơn nữa là thịt chó đặc biệt có giá khá đắt. Món này được coi là đặc sản bởi vì nó chứa nhiều chất đạm hơn các loại thịt khác. Đối với Việt Nam, truyền thống cho rằng bất cứ khi nào bạn gặp xui, bạn nên ăn thịt chó để thay đổi số mệnh của bạn. Nhưng bạn không nên ăn vào ngày đầu tháng trong tháng âm lịch, hoặc điều ngược lại sẽ xảy ra. Bạn thực sự sẽ mang lại sự xui xẻo.
Now, however, tradition is clashing with modernity -- and the law has changed with it. Thirty years ago, it was illegal to keep a pet dog. The government held the view that dog meat was a nutritional priority that couldn't be ignored. That point of view still pertains, though the government repealed the law years ago.	Tuy nhiên, bây giờ thì truyền thống và cách sống hiện đại đang xung đột nhau, và pháp luật cũng đã thay đổi. Ba mươi năm trước đây, sở hữu một chú chó cưng là bất hợp pháp. Chính phủ giữ quan điểm cho rằng thịt chó là một ưu tiên dinh dưỡng không thể bỏ qua. Quan điểm đó vẫn còn tồn tại mặc dù chính phủ đã bãi bỏ một số pháp luật so với thời gian trước đây.
In fact, still today, driving down the highway it's not unusual to see a flatbed truck hauling dogs curled up in little stacked cages, six cages high, eight deep, off to market -- similar to the way chickens are transported to slaughterhouses in the west.	Trong thực tế, ngày nay khi bạn lái xe xuống đường cao tốc, bạn không phải ngạc nhiên khi thấy các xe tải với nhiều lồng nhỏ xếp chồng lên nhau với kích thước khá rộng chở đầy chó đi đến các chợ – tương tự như cách thức vận chuyển gà đến trại giết mổ ở các nước phương Tây.
But now, Vietnam is a rapidly prospering state; more than half the population was born after the Vietnam War (which they call the American war). Per capita income is about $3,400, which may not seem like a lot but is higher than in most neighboring states. And as the middle class grows, so does Western influence -- picked up from television, movies, Facebook, Twitter and the rest.	Nhưng hiện tại Việt Nam là một nước có chỉ số thịnh vượng khá cao, với hơn một nửa dân số được sinh ra sau Chiến tranh Việt Nam (mà họ gọi là chiến tranh chống Mỹ). Thu nhập bình quân đầu người khoảng 3.400 USD mỗi năm, tuy không nhiều nhưng cao hơn so với hầu hết các nước láng giềng lân cận. Và trong lúc các tầng lớp trung lưu phát triển thì họ không thể không bị ảnh hưởng bởi văn hóa phương Tây – như truyền hình, phim ảnh, Facebook, Twitter và nhiều thứ khác.
With that has come a new desire among some to keep pets. So now you do see an occasional dog here and there, lounging on the front porch of someone's home -- but under the watchful eye of its owner. Even now, as Vietnam rapidly modernizes and matures, if the dog wanders too far from home, someone will grab it and then serve dog for dinner.	Cùng với những thứ đó, một số người Việt bắt đầu có nhu cầu và mong muốn nuôi chó mèo. Vì vậy, đôi lúc bạn sẽ thấy một vài chú chó mèo xuất hiện thơ thẩn ở phía trước hiên nhà của một ai đó, nhưng dưới sự giám sát chặt chẽ của các chủ nhà. Ngay cả bây giờ, khi Việt Nam nhanh chóng hiện đại hóa và từng bước trưởng thành, nếu các chú chó đi lang thang quá xa khu nhà thì ai đó sẽ túm lấy chúng và tức khắc sau đó sẽ trở thành các món ăn tối.
Visiting Vietnam, many Western visitors despair. As one Western blogger put it: "I can quite honestly say it's the most gruesome thing I have ever seen."	Khi đến thăm Việt Nam, nhiều du khách phương Tây cảm thấy thất vọng. Một trong những blogger phương Tây đã viết: “Có thể trung thực mà nói thì đó là những điều khủng khiếp nhất mà tôi từng thấy”.
I could not agree more.	Và tôi không thể nào không đồng ý với cách diễn tả trên.
Joel Brinkley, a professor of journalism at Stanford University, is a Pulitzer Prize-winning former foreign correspondent for the New York Times.	Joel Brinkley, giáo sư báo chí tại Đại học Stanford, là người đã từng đoạt giải Pulitzer cựu phóng viên nước ngoài cho tờ New York Times.
	Translated by Đỗ Đăng Khoa
http://www.chicagotribune.com/news/columnists/sns-201301291330--tms--amvoicesctnav-c20130129-20130129,0,5193782.column