Meet China's Next Leaders Gặp gỡ các lãnh đạo kế tiếp của Trung Quốc

Meet China's Next Leaders	Gặp gỡ các lãnh đạo kế tiếp của Trung Quốc
A who's who of the top contenders for the Middle Kingdom's most powerful jobs.	Những người nổi tiếng trong các đối thủ hàng đầu cho công việc đầy quyền lực nhất ở Trung Quốc
BY ISAAC STONE FISH	ISAAC STONE FISH
Foreign Policy AUGUST 13, 2012	Foreign Policy 13-08-2012
In October 2007, nine of the most powerful men in China walked across a stage in the massive Great Hall of the People, at the closing of the Communist Party's twice-a-decade National Congress. "Once they were assembled, an untrained eye might have had difficulty telling them apart," Financial Times journalist Richard Macgregor writes in his 2010 book The Party about China's communist rulers. "The nine all wore dark suits, and all but one sported a red tie. They all displayed slick, jet-black pompadours, a product of the uniform addiction to regular hair-dyeing of senior Chinese politicians, a habit only broken by retirement or imprisonment."	Tháng 10 năm 2007, chín người có quyền hành nhất Trung Quốc bước ra khán đài Đại Lễ đường Nhân dân, trong buổi lễ bế mạc Đại hội Đảng toàn quốc, tổ chức 2 lần trong một thập niên. “Một khi họ họp lại, nếu không có con mắt nhà nghề thì khó có thể phân biệt từng người”, phóng viên Richard Macgregor của báo Financial Times đã viết trong cuốn sách The Party của ông vào năm 2010 về những nhà cai trị Đảng Cộng sản Trung Quốc. “Tất cả chín người mặc bộ com lê màu thẫm, và tất cả mang cà vạt đỏ ngoại trừ một người. Họ đều có bộ tóc hất ra sau, đen nhánh và bóng lưỡng, một sản phẩm của sự mê thích đồng bộ về sự nhuộm tóc đều đặn của các chính trị gia cao cấp Trung Quốc, một thói quen “chỉ có thể bị phá vỡ khi họ về hưu hay bị ở tù”.
The nine men's order on the stage announced to the outside world their ranking in the Politburo Standing Committee, the governing body that rules China and seemed to signify the inevitability of their leadership--ignoring the reality of infighting, jockeying, and compromise by the party elites who selected the nine members far away from the public eye. For those watching at home, these nine men with different ideas, personalities, and networks were distinguishable by their distance from the center of power.	Thứ tự của chín người trên khán đài đã thông báo cho thế giới bên ngoài biết cấp bậc của họ trong Ban Thường vụ Bộ chính trị, bộ phận chính quyền cai trị Trung Quốc, và dường như cho biết chắc chắn về sự lãnh đạo của họ – quên đi thực tế về tranh chấp nội bộ, mánh khóe và sự đồng thuận của các đảng viên cao cấp, những người bầu chọn chín thành viên này, đã được giấu kín. Đối với những người quan sát ở quốc nội, chín người này với tư tưởng, cá tính và các mối quan hệ khác nhau có thể phân biệt được dựa trên khoảng cách của họ với trung tâm quyền lực.
If tradition holds, another group of men will again stroll across the stage in October during the 18th National Congress, this time led by Xi Jinping, the man widely expected to replace Hu Jintao, followed by Li Keqiang, whom party watchers expect will replace Wen Jiabao as premier. The next seven spots (or five or six; Hu Jintao is reportedly pushing for a smaller Standing Committee so that he maintains more influence after he steps down) are likely open and fiercely contested by roughly a dozen powerful men -- and one woman.	Nếu vẫn giữ giá trị truyền thống, một nhóm người khác sẽ lại bước ra khán đài vào tháng 10 trong Đại hội Đảng lần thứ 18, lần này do ông Tập Cận Bình dẫn đầu, được mọi người dự đoán sẽ thay thế ông Hồ cẩm Đào, theo sau là Lý Khắc Cường, mà các nhà quan sát đảng cho rằng sẽ thay thế ông Ôn Gia Bảo giữ chức thủ tướng. Bảy chức vụ còn lại (hoặc là 5 hay 6; có tin là Hồ Cẩm Đào đang thúc đẩy một ban thường vụ nhỏ hơn để ông vẫn còn ảnh hưởng thêm sau khi rời khỏi chức vụ) có lẽ bỏ trống và sẽ được cả chục ông – và một người phụ nữ có quyền hành tranh giành quyết liệt.
Wang Yang, party secretary of Guangdong, China's most popular province and the subject of a profile in Foreign Policy's latest issue is one contender. The outside world knows little about Wang and the other personalities or their standings in the party elite. "The deals are so complicated," says Cheng Li, an expert on Chinese elite politics at the Brookings Institution. "We don't know the facts involved. We know one hundredth of what [the party elite] knows." With those caveats in mind, here are five people besides Xi and Li whose smiling, stage-managed faces we might see on that red stage in October.	Ông Uông Dương là Bí thư Tỉnh ủy Quảng Đông, một tỉnh nổi tiếng nhất Trung Quốc, và ông cũng là chủ đề của một bài viết về tiểu sử, số ấn hành mới nhất của báo Foreign Policy, là một đối thủ. Thế giới bên ngoài ít biết về ông Uông và cá tính hay chức vụ của những người khác trong giới đảng viên cao cấp. Ông Trịnh Lý (Cheng Li), một chuyên viên về giới chính trị cao cấp Trung Quốc ở Viện Brookings, nói: “Các thỏa thuận rất là phức tạp. Chúng tôi không biết sự thật liên quan. Chúng tôi biết một phần trăm của những gì mà [các đảng viên cao cấp] biết”. Với sự hiểu biết này, đây là 5 người ngoài Tập Cận Bình và Lý Khắc Cường mà vẻ mặt đạo diễn, mỉm cười mà chúng ta có thể thấy trên khán đài đỏ này vào tháng 10 sắp tới.
Wang Qishan The mayor of Beijing from 2003 to 2007, Wang Qishan is currently the vice premier responsible for economic, energy, and financial affairs, serving under outgoing premier Wen. Wang's former counterpart, former Treasury Secretary Hank Paulson, called him "decisive and inquisitive," with a "wicked sense of humor." The son-in-law of the late Vice Premier Yao Yilin, Wang is one of the princelings, a group of often high-ranking leaders who are the sons and daughters of top officials. Chinese political observers see princelings like Wang as more closely allied with the leadership faction of former President Jiang Zemin than that of current President Hu Jintao. Brookings' Li thinks Wang, nicknamed "chief of the fire brigade" for his competence amid crisis, is almost certain to obtain a seat on the Standing Committee.	Vương Kỳ Sơn Là Thị trưởng Bắc Kinh từ năm 2003 đến năm 2007, ông Vương Kỳ Sơn hiện là phó thủ tướng phụ trách các vấn đề kinh tế, năng lượng và tài chánh, phục vụ dưới quyền đương kim thủ tướng Ôn Gia Bảo. Người đồng nhiệm với ông Vương trước đây, cựu bộ trưởng ngân khố [Hoa Kỳ] Hank Paulson, đã gọi ông là người “quả quyết và tò mò” với “tính khôi hài mang vẻ ác ý”. Là con rể của cựu phó thủ tướng Diêu Y Lâm, ông Vương là một trong các thái tử đảng, một nhóm lãnh đạo cao cấp là con cái của các quan chức hàng đầu. Các nhà quan sát chính trị Trung Quốc xem các thái tử đảng như ông Vương có liên minh chặt chẽ với phe lãnh đạo của cựu Chủ tịch Giang Trạch Dân hơn là Chủ tịch hiện tại Hồ Cẩm Đào. Ông Vương có biệt danh “thủ lĩnh đội cứu hỏa” do bản lĩnh của ông [khi đương đầu] với khủng hoảng, ông Lý ở viện Brookings nghĩ ông Vương gần như chắc chắn có được một vị trí trong Ban Thường vụ.
Zhang Gaoli The party secretary of the metropolis of Tianjin and an economist who formerly worked in the oil industry, Zhang is known as being low-key, even for a Chinese official. In 2011, Tianjin under his stewardship grew at 16.4 percent, the highest rate in China, tied with the metropolis of Chongqing. Zhang is seen as a protégé of Jiang Zemin and Jiang advisor Zeng Qinghong; he is known for his pro-market leanings, having served as party secretary of Shenzhen, China's center of cowboy capitalism, from 1997 to 2001. But if Binhai, the development zone that has driven much of Tianjin's growth, fails under Zhang's stewardship, it could hurt his chances of promotion.	Trương Cao Lệ Là Bí thư Thành Ủy thành phố Thiên Tân và là một kinh tế gia, đã từng làm việc trong ngành công nghiệp dầu khí, ông Trương Cao Lệ được biết đến như là người có phong cách giản dị, ngay cả đối với một quan chức Trung Quốc. Năm 2011, Thiên Tân dưới thời của ông đã phát triển 16,4%, mức cao nhất ở Trung Quốc, ngang với thành phố Trùng Khánh. Ông Trương được cho là người được Giang Trạch Dân đỡ đầu và ông Giang là cố vấn của Tăng Khánh Hồng. Ông được biết do khuynh hướng thiên thị trường, đã từng giữ chức Bí thư Thành ủy Thâm Quyến từ 1997 đến 2001, trung tâm chủ nghĩa tư bản cao bồi của Trung Quốc. Nhưng nếu Tân Hải, khu vực phát triển đã kéo theo sự tăng trưởng rất nhiều cho Thiên Tân, thất bại dưới sự quản lý của ông Trương, điều này có thể ảnh hưởng đến cơ hội thăng tiến của ông.
Hu Chunhua Seen as an ally of Hu Jintao, "Little Hu," as he's known in China (he's unrelated to Hu Jintao) is party secretary of the Inner Mongolia Autonomous Region, a massive, coal-rich area in the country's north. If the 49-year-old Hu does ascend to the Standing Committee, he will be the youngest member and possibly the core of the sixth generation of Chinese Communist Party leaders, a strong contender to replace Xi Jinping as party secretary in 2022. (Hu Jintao was also 49, and the youngest member, when appointed to the Standing Committee in 1992.) Like Hu Jintao, who served as party secretary of Tibet and Guizhou, Hu Chunhua has extensive experience dealing with Chinese minorities, an important qualification given the instability of areas like Tibet and Xinjiang. He spent 23 years in the Tibetan provincial government, and reportedly speaks fluent Tibetan, rare for a Chinese official. For now, Little Hu would likely be one of the lower-ranking members, like Hu Jintao in 1992 (7th) and Xi Jinping in 2007 (6th).	Hồ Xuân Hoa Được xem như là một đồng minh của Hồ Cẩm Đào, ông có biệt danh ở Trung Quốc là “Hồ Nhỏ” (ông không có liên hệ với Hồ Cẩm Đào), là bí thư khu tự trị Nội Mông, một khu vực giàu than đá mênh mông ở phía bắc. Nếu ông Hồ 49 tuổi vào được Ban Thường vụ, thì ông sẽ là ủy viên trẻ nhất và có thể là nòng cốt của thế hệ lãnh đạo thứ sáu của Đảng Cộng sản Trung Quốc, một đối thủ mạnh thay thế Tập Cận Bình chức tổng bí thư vào năm 2022 (Hồ Cẩm Đào cũng 49 tuổi, và là ủy viên trẻ nhất khi được bổ nhiệm vào Ban Thường vụ hồi năm 1992). Giống như Hồ Cẩm Đào, người giữ chức bí thư đảng ủy Tây Tạng và Quý Châu, Hồ Xuân Hoa có nhiều kinh nghiệm đối phó với các nhóm dân thiểu số của Trung Quốc, một khả năng quan trọng trong tình thế bất ổn ở những vùng như Tây Tạng và Tân Cương. Ông ấy đã trải qua 23 năm trong chính quyền cấp tỉnh Tây Tạng và được biết nói sõi tiếng Tây Tạng, điều hiếm thấy ở một quan chức Trung Quốc. Hiện nay, ông Hồ Nhỏ có lẽ là một trong những ủy viên cấp thấp, như Hồ Cẩm Đào vào năm 1992 (thứ bảy) và Tập Cận Bình năm 2007 (thứ sáu).
Liu Yandong Currently the only woman in the 25-member Politburo, the decision-making body a rung down from the Standing Committee, Liu is state councilor, an assistant to China's premier and vice-premiers. She's seen as a protégé of both Hu Jintao and Jiang Zemin. She graduated from Hu's alma matter Tsinghua University, and served as his deputy in the Communist Youth League, an organization that Hu ran and is seen as his power base. Liu is a princeling; her father was formerly a vice minister of agriculture and introduced Jiang Zemin's adopted father to the Communist Party in 1927. She would be the first woman in Chinese Communist Party history to make it to the Standing Committee, though Liu, at 66, might be too old. The Politburo has an unofficial retirement age of 68, and Liu's chances could be hurt "if the leadership decides to make this supreme decision-making body younger," writes Li.	Lưu Diên Đông Bà hiện là người phụ nữ duy nhất trong số 25 ủy viên bộ chính trị, bộ phận ra quyết sách dưới Ban Thường vụ một bậc, bà Lưu là ủy viên quốc vụ viện, phụ tá cho thủ tướng và phó thủ tướng Trung Quốc. Bà là người được cả Hồ Cẩm Đào và Giang Trạch Dân đỡ đầu. Bà tốt nghiệp cùng trường với Hồ Cẩm Đào, trường Đại học Thanh Hoa, và giữ chức phó cho ông Hồ ở Đoàn Thanh niên Cộng sản, một tổ chức ông Hồ đảm trách và được xem là căn bản quyền lực của ông. Bà Lưu là một công chúa đảng; cha của bà trước kia là thứ trưởng bộ nông nghiệp và đã giới thiệu cha nuôi của Giang Trạch Dân vào Đảng Cộng sản năm 1927. Bà sẽ là người phụ nữ đầu tiên trong lịch sử Đảng Cộng sản Trung Quốc vào trong Ban Thường vụ, mặc dù bà Lưu ở tuổi 66, có lẽ quá lớn tuổi. Bộ chính trị có tuổi về hưu không chính thức là 68, và cơ hội cho bà Lưu có thể bị ảnh hưởng “nếu giới lãnh đạo quyết định thay đổi bộ phận ra quyết sách tối cao này trẻ trung hơn”, ông Trịnh Lý viết.
Yu Zhengsheng Shanghai Party Secretary Yu's career has had the most public vicissitudes of any current Chinese leader. In 1985, Yu's brother, the former director of the Beijing National Security Bureau, defected to the United States. Yu, a princeling who reportedly had close ties to the family of former paramount leader Deng Xiaoping, managed to salvage his career and spent six years as the party secretary of Hubei province before being appointed to his current position in 2007. But everyone else on this list might have similar skeletons in their closet; the code of silence surrounding the Chinese Communist Party means it's unlikely that that information will ever be made public.	Du Chính Thanh Là Bí thư Thành ủy Thượng Hải, sự nghiệp của ông Du đã có những bước thăng trầm được biết đến nhiều nhất so với bất cứ lãnh đạo hiện tại nào ở Trung Quốc. Năm 1985, anh của ông Du, cựu giám đốc Cục An ninh Quốc gia Bắc Kinh, đã đào thoát sang Hoa Kỳ. Ông Du, một thái tử đảng được biết có mối quan hệ mật thiết với gia đình cựu lãnh đạo tối cao Đặng Tiểu Bình, cố gắng cứu vãn sự nghiệp của ông và có 6 năm làm Bí thư Tỉnh ủy Hồ Bắc trước khi được bổ nhiệm vào chức vụ hiện tại hồi năm 2007. Nhưng những người khác trong danh sách này có thể có những chuyện xấu xa tương tự đang được giấu kín, quy luật im lặng chung quanh Đảng Cộng sản Trung Quốc có nghĩa là khó có khả năng các thông tin này được tiết lộ cho công chúng.
	Translated by Trần Văn Minh
http://www.foreignpolicy.com/articles/2012/08/13/meet_china_s_next_leaders?page=0,1

‘Princelings’ in China Use Family Ties to Gain Riches Con ông Cháu cha ở Trung Quốc dùng quan hệ gia đình để làm giàu

‘Princelings’ in China Use Family Ties to Gain Riches	Con ông Cháu cha ở Trung Quốc dùng quan hệ gia đình để làm giàu
By DAVID BARBOZA and SHARON LaFRANIERE	DAVID BARBOZA & SHARON LaFRANIERE
The New York Times May 17, 2012	New York Times 17/5/2012 132
SHANGHAI — The Hollywood studio DreamWorks Animation recently announced a bold move to crack China’s tightly protected film industry: a $330 million deal to create a Shanghai animation studio that might one day rival the California shops that turn out hits like “Kung Fu Panda” and “The Incredibles.”	THƯỢNG HẢI – Trường quay phim DreamWorks Animation ở Hollywood vừa báo tin đã đặt được chân vào nền điện ảnh Trung Quốc trước nay vẫn nổi tiếng là kín cổng cao tường: một hợp đồng trị giá 330 triệu đô USD$ đã được ký để thành lập ở Thượng Hải một trường quay phim có thể một ngày kia cạnh tranh với những xưởng phim ở Californi, nơi sản xuất những phim ăn khách như Kung Fu Panda và Những kẻ bất diệt.
What DreamWorks did not showcase, however, was one of its newest — and most important — Chinese partners: Jiang Mianheng, the 61-year-old son of Jiang Zemin, the former Communist Party leader and the most powerful political kingmaker of China’s last two decades.	Điều mà DreamWork có vẻ mập mờ không nói rõ là, trong số những đối tác Trung Quốc, nhân vật quan trọng nhất là Giang Miên Hành, 61 tuổi, con của Giang Trạch Dân, cựu chủ tịch Trung Quốc, và là thế lực chính trị hùng mạnh nhất trong hai thập niên qua của Trung Quốc.
The younger Mr. Jiang’s coups have included ventures with Microsoft and Nokia and oversight of a clutch of state-backed investment vehicles that have major interests in telecommunications, semiconductors and construction projects.	Những phi vụ nhỏ hơn của ông Giang bao gồm liên doanh với Microsoft và Nokia và giám sát một cụm các phương tiện đầu tư do nhà nước hậu thuẫn có lợi ích lớn trong viễn thông, bán dẫn và các dự án xây dựng.
That a tay like Mr. Jiang would be included in an undertaking like that of DreamWorks is almost a given in today’s China. Analysts say this is how the Communist Party shares the spoils, allowing the relatives of senior leaders to cash in on one of the biggest economic booms in history.	Việc một tay giao dịch làm ăn như ông có mặt trong một vụ làm ăn tương tự như của DreamWorks là gần như là lẽ thường ở Trung Quốc ngày nay. Các nhà phân tích cho rằng đây là cách thức Đảng Cộng sản chia sẻ chiến lợi phẩm, cho phép thân nhân của lãnh đạo cấp cao dự phần vào một trong những nên kinh tế lớn bùng nổ nhất trong lịch sử.
As the scandal over Bo Xilai continues to reverberate, the authorities here are eager to paint Mr. Bo, a fallen leader who was one of 25 members of China’s ruling Politburo, as a rogue operator who abused his power, even as his family members accumulated a substantial fortune.	Khi vụ bê bối Bạc Hy Lai tiếp tục vang dội, các nhà chức trách ở đây mong muốn bôi nhọ ông Bạc, một nhà lãnh sụp đổ, một trong 25 thành viên của Bộ Chính trị cầm quyền của Trung Quốc, là một nhà điều hành lừa đảo, một người lạm dụng quyền lực, và ngay cả các thành viên trong gia đình cũng tích lũy một tài sản đáng kể.
But evidence is mounting that the relatives of other current and former senior officials have also amassed vast wealth, often playing central roles in businesses closely entwined with the state, including those involved in finance, energy, domestic security, telecommunications and entertainment. Many of these so-called princelings also serve as middlemen to a host of global companies and wealthy tycoons eager to do business in China.	Nhưng ngày càng có nhiều bằng chứng rằng người thân của các quan chức cấp cao đương nhiệm và đã về hưu tích lũy tài sản lớn, mà thường đóng vai trò trung tâm trong các doanh nghiệp có quan hệ chặt chẽ với nhà nước, bao gồm cả những người tham gia vào tài chính, năng lượng, an ninh nội địa, viễn thông và giải trí. Nhiều người trong cái gọi là những thái tử đảng cũng đóng vai trung gian để làm chủ các công ty toàn cầu và trở thành các ông trùm giàu có mong muốn kinh doanh ở Trung Quốc.
“Whenever there is something profitable that emerges in the economy, they’ll be at the front of the queue,” said Minxin Pei, an expert on China’s leadership and professor of government at Claremont McKenna College in California. “They’ve gotten into private equity, state-owned enterprises, natural resources — you name it.”	"Bất cứ khi nào có một cái gì đó có lợi nhuận mà nổi lên trong nền kinh tế, họ sẽ được ở vị trí hàng đầu", Minxin Pei, một chuyên gia về lãnh đạo Trung Quốc và là giáo sư về chính phủ học tại Claremont McKenna College ở California cho biết. "Họ tham gia vào vốn chủ sở hữu tư nhân, doanh nghiệp nhà nước, tài nguyên thiên nhiên – còn nhiều thứ nữa."
For example, Wen Yunsong, the son of Prime Minister Wen Jiabao, heads a state-owned company that boasts that it will soon be Asia’s largest satellite communications operator. President Hu Jintao’s son, Hu Haifeng, once managed a state-controlled firm that held a monopoly on security scanners used in China’s airports, shipping ports and subway stations. And in 2006, Feng Shaodong, the son-in-law of Wu Bangguo, the party’s second-ranking official, helped Merrill Lynch win a deal to arrange the $22 billion public listing of the giant state-run bank I.C.B.C., in what became the world’s largest initial public stock offering.	Chẳng hạn, xí nghiệp quốc doanh mà Ôn Vân Tống, con của thủ tướng Ôn Gia Bảo làm giám đốc, đang trở thành hãng hoạt động lớn nhất về truyền thông qua vệ tinh Á châu. Người lãnh đạo công ti nắm độc quyền nhà nước về xử dụng scanners cho hệ thống an ninh là Hồ Hải Phong, con của chủ tịch Hồ Cẩm Đào. Năm 2006, qua sự trung gian của Phùng Thiếu Đông, con rể Ngô Bang Quốc, nhân vật số 2 của Đảng, Merrill Lynch đã ký với ICBC, một ngân hàng quốc doanh khổng lồ, một hợp đồng về tổ chức đầu vào của chứng khoán, trị giá 22 tỉ đô la.
Much of the income earned by families of senior leaders may be entirely legal. But it is all but impossible to distinguish between legitimate and ill-gotten gains because there is no public disclosure of the wealth of officials and their relatives. Conflict-of-interest laws are weak or nonexistent. And the business dealings of the political elite are heavily censored in the state-controlled news media.	Phần lớn thu nhập gia đình của các nhà lãnh đạo cấp cao có thể là hoàn toàn hợp pháp. Nhưng nhìn chung không thể phân biệt giữa lợi ích hợp pháp và bất hợp pháp vì không có công bố công khai tài sản của viên chức và người thân của họ. Pháp luật về xung đột lợi ích là yếu hoặc không tồn tại. Và các giao dịch kinh doanh của giới tinh hoa chính trị được kiểm duyệt nặng nề trên các phương tiện truyền thông nhà nước kiểm soát.
The spoils system, for all the efforts to keep a lid on it, poses a fundamental challenge to the legitimacy of the Communist Party. As the state’s business has become increasingly intertwined with a class of families sometimes called the Red Nobility, analysts say the potential exists for a backlash against an increasingly entrenched elite. They also point to the risk that national policies may be subverted by leaders and former leaders, many of whom exert influence long after their retirement, acting to protect their own interests.	Hệ thống chiến lợi phẩm, mà tất cả các nỗ lực nhằm che đậy nó, đặt ra một thách thức cơ bản về tính chính danh của Đảng Cộng sản. Khi kinh doanh của nhà nước đã trở nên ngày càng gắn bó với một tầng lớp các gia tộc đôi khi được gọi là quý tộc đỏ, các nhà phân tích cho rằng tồn tại một khả năng về một phản ứng dữ dội chống lại một tầng lớp tinh hoa ngày càng cố thủ này. Họ cũng chỉ ra những rủi ro rằng các chính sách quốc gia có thể bị phá vỡ bởi các nhà lãnh đạo và cựu lãnh đạo, nhiều người trong số họ gây ảnh hưởng lâu dài sau khi đã nghỉ hưu của họ, và hành động để bảo vệ lợi ích riêng của họ.
Chinese officials and their relatives rarely discuss such a delicate issue publicly. The New York Times made repeated attempts to reach public officials and their relatives for this article, often through their companies. None of those reached agreed to comment on the record.	Các quan chức Trung Quốc và thân nhân của họ hiếm khi công khai thảo luận về một vấn đề tế nhị. Tờ báo New York Times đã cố gắng nhiều lần để tiếp cận các quan chức công quyền và người thân của họ cho bài viết này, thường là thông qua công ty của họ. Không ai trong số những người được gặp đưa ra nhận xét gì.
A secret United States State Department cable from 2009, released two years ago by the WikiLeaks project, cited reports that China’s ruling elite had carved up the country’s economic pie. At the same time, many companies openly boast that their ties to the political elite give them a competitive advantage in China’s highly regulated marketplace.	Một điện mật của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ từ năm 2009, do WikiLeaks công bố hai năm, trích dẫn báo cáo nói rằng tầng lớp cầm quyền của Trung Quốc đã chia phần chiếc bánh kinh tế của đất nước. Đồng thời có nhiều xí nghiệp muốn chứng tỏ có nhiều ưu thế hơn những đối thủ của mình khi phô trương một cách công khai là có mối quan hệ với những thành phần chính trị nằm trên thượng đỉnh.
A Chinese sportswear company called Xidelong, for example, proudly informed some potential investors that one of its shareholders was the son of Wen Jiabao, according to one of the investors. (A private equity firm, New Horizon, that the son, Wen Yunsong helped found invested in the company in 2009, according to Xidelong’s Web site.) “There are so many ways to partner with the families of those in power,” said one finance executive who has worked with the relatives of senior leaders. “Just make them part of your deal; it’s perfectly legal.”	Chẳng hạn, một công ty đồ thể thao Trung Quốc có tên là Xidelong,  tự hào thông báo cho một số nhà đầu tư tiềm năng biết rằng một trong những cổ đông của nó là con trai của Ôn Gia Bảo, một trong các nhà đầu tư cho biết. (Công ty cổ phần tư nhân, New Horizon, mà người con trai, Wen Yunsong giúp thành lập đã đầu tư vào công ty trong năm 2009, trang web của Xidelong cho biết.) "Có quá nhiều các đề làm đối tác với các gia đình quyền thế. Chỉ cần những người này có phần trong bản giao kèo là mọi việc đều hợp lệ”, một chuyên viên tài chính quen làm việc với giới thân cận những quan chức chóp bu nói như vậy."
Worried about the appearance of impropriety and growing public disgust with official corruption, the Communist Party has repeatedly revised its ethics codes and tightened financial disclosure rules. In its latest iteration, the party in 2010 required all officials to report the jobs, whereabouts and investments of their spouses and children, as well as their own incomes. But the disclosure reports remain secret; proposals to make them public have been shelved repeatedly by the party-controlled legislature.	Lo lắng về sự xuất hiện của tài sản bất minh và sự căm ghét của công chúng với tham nhũng của viên chức ngày càng phát triển chính, Đảng Cộng sản đã nhiều lần sửa đổi quy chế về đạo đức và thắt chặt các quy tắc công khai tài chính. Trong lần thực hiện mới nhất năm 2010, đảng yêu cầu tất cả các quan chức báo cáo về việc làm, nơi ở và đầu tư của vợ chồng và con cái của họ, cũng như thu nhập của chính họ. Tuy nhiên, các báo cáo công bố thông tin vẫn còn bí mật, đề nghị công khai hóa đã bị hoãn nhiều lần bởi cơ quan lập pháp do đảng kiểm soát.
The party is unlikely to move more aggressively because families of high-ranking past and current officials are now deeply embedded in the economic fabric of the nation. Over the past two decades, business and politics have become so tightly intertwined, they say, that the Communist Party has effectively institutionalized an entire ecosystem of crony capitalism. “They don’t want to bring this into the open,” said Roderick MacFarquhar, a China specialist at Harvard University. “It would be a tsunami.”	Đảng không thể có các động thái mạnh mẽ hơn vì gia đình của quan chức cấp cao trong quá khứ và hiện tại đã nhúng sâu vào các cơ cấu kinh tế của quốc gia. Trong hai thập kỷ qua, kinh doanh và chính trị đã trở nên gắn bó với nhau chặt chẽ, họ nói, rằng Đảng Cộng sản đã thể chế hóa có hiệu quả toàn bộ hệ sinh thái của chủ nghĩa tư bản thân hữu. "Họ không muốn công khai điều này", ông Roderick MacFarquhar, một chuyên gia Trung Quốc tại Đại học Harvard. "Nó sẽ là một cơn sóng thần".
Critics charge that powerful vested interests are now strong enough to block reforms that could benefit the larger populace. Changes in banking and financial services, for instance, could affect the interests of the family of Zhu Rongji, China’s prime minister from 1998 to 2003 and one of the architects of China’s economic system. His son, Levin Zhu, joined China International Capital Corporation, one of the country’s biggest investment banks, in 1998 and has served as its chief executive for the past decade.	Các nhà phê bình tính rằng quyền lợi ích được giao to lớn như hiện nay đủ mạnh để ngăn chặn cải cách mà có thể đem lại lợi ích lớn hơn cho dân chúng. Ví dụ, những thay đổi trong dịch vụ ngân hàng và tài chính, có thể ảnh hưởng đến lợi ích của gia đình Chu Dung Cơ, Bộ trưởng chính của Trung Quốc từ 1998 đến 2003 và một trong số các kiến ​​trúc sư của hệ thống kinh tế của Trung Quốc. Con trai ông, Levin Zhu, năm 1998 gia nhập Tổng công ty China International Capital, một trong những ngân hàng đầu tư lớn nhất của đất nước, và đã giữ chức giám đốc điều hành của nó trong thập kỷ qua.
Efforts to open the power sector to competition, for example, could affect the interests of relatives of Li Peng, a former prime minister. Li Xiaolin, his daughter, is the chairwoman and chief executive of China Power International, the flagship of one of the big five power generating companies in China. Her brother, Li Xiaopeng, was formerly the head of another big power company and is now a public official.	Những nỗ lực để mở cánh cửa cạnh tranh, chẳng hạn, có thể ảnh hưởng đến lợi ích của các thân nhân của gia tộc Li Bằng, một cựu thủ tướng. Li Xiaolin, con gái ông, là chủ tịch và giám đốc điều hành của China Power International, một trong năm công ty hàng về năng lượng ở Trung Quốc. Anh trai của cô, Li Xiaopeng, trước đây là người đứng đầu của một công ty điện lực lớn và là một công chức.
“This is one of the most difficult challenges China faces,” said Mr. Pei, an authority on China’s leadership. “Whenever they want to implement reform, their children might say, ‘Dad, what about my business?’ ”	"Đây là một trong những thách thức khó khăn nhất Trung Quốc phải đối mặt," ông Pei, một nhân vật lãnh đạo của Trung Quốc cho biết. "Bất cứ khi nào họ muốn thực hiện cải cách, con cái của họ có thể nói," Bố gìa ơi, thế còn doanh nghiệp của con thì sao?”
There are also growing concerns that a culture of nepotism and privilege nurtured at the top of the system has flowed downward, permeating bureaucracies at every level of government in China.	Ngoài ra còn có mối quan tâm ngày càng tăng rằng một nền văn hóa gia đình trị và đặc quyền đặc lợi nuôi dưỡng ở thượng đỉnh hệ thống đã chảy xuống bên dưới, thâm nhập thói quan liêu vào mọi cấp của chính phủ ở Trung Quốc.
“After a while you realize, wow, there are actually a lot of princelings out there,” said Victor Shih, a China scholar at Northwestern University near Chicago, using the label commonly slapped on descendants of party leaders. “You’ve got the children of current officials, the children of previous officials, the children of local officials, central officials, military officers, police officials.We’re talking about hundreds of thousands of people out there — all trying to use their connections to make money.”	“Tới một hồi người ta nhận thấy có quá nhiều “các vị hoàng tử kế thừa”, Victor Shih, chuyên viên về Trung Quốc ở đại học Northwestern, gần Chicago phát biểu như vậy. Giữa những con cháu của những người lãnh đạo ngày nay, con cháu của những người tiền nhiệm, con cháu những người nắm quyền ở trung ương, ở địa phương, con cháu các sĩ quan trong quân đội, trong công an… tổng cộng có thể lên đến mấy trăm ngàn người. Tất cả đều lợi dụng những mối quan hệ để kiếm tiền.”
To shore up confidence in the government’s ability to tackle the problem, high-ranking leaders regularly inveigh against greedy officials caught with their hand in the till. In 2008, for instance, a former Shanghai Party secretary, Chen Liangyu, was sentenced to 18 years in prison for bribery and abuse of power. One of his crimes was pressing businessmen to funnel benefits to his close relatives, including a land deal that netted his brother, Chen Liangjun, a $20 million profit.	Để tăng cường niềm tin về khả năng giả quyết vấn đề của chính phủ, lãnh đạo cấp cao thường xuyên chỉ trích các quan chức cấp dưới tham lam bị bắt khi nhúng tay hành sự. Trong năm 2008, chẳng hạn, một cựu bí thư Thượng Hải, Trần Lương Vũ, đã bị kết án đến 18 năm tù vì hối lộ và lạm dụng quyền lực. Một trong những tội ác của ông là bắt buộc các doanh nhân phải nộp lợi nhuận cho người thân gần gũi của ông, bao gồm một thỏa thuận về đất đai do người anh em của ông, Chen Liangjun,  điều hành mạng lưới, với lợi nhuận 20 triệu USD.
But exposés in the foreign press — like the report in 2010 that Zeng Wei, the son of China’s former vice president Zeng Qinghong, bought a $32 million mansion in Sydney, Australia — are ignored by the Chinese-language news media and blocked by Internet censors.	Nhưng khi báo chí nước ngoài phanh phui - như  báo cáo năm 2010 về việc Zeng Wei, con trai của cựu Phó chủ tịch Trung Quốc Tăng Khánh Hồng, mua một căn biệt thự $32 triệu đô-la tại Sydney, Úc - được bỏ qua bởi các phương tiện truyền thông tiếng Trung và bị chặn bởi kiểm duyệt Internet.
Allegations of bribery and corruption against the nation’s top leaders typically follow — rather than precede — a fall from political grace. Mr. Bo’s downfall this spring, for instance, came after his former police chief in Chongqing told American diplomats that Mr. Bo’s wife, Gu Kailai, had ordered the murder of Neil Heywood, a British businessman, in a dispute over the family’s business interests.	Đa số những nhân vật cao cấp bị buộc tội tham nhũng rút cục cũng bị thất sủng. Xuân vừa rồi, Bạc Hy Lai bị rớt là vì người sếp công an thành phố Trùng Khánh đã khai với các nhà ngoại giao Mỹ là Cốc Khai Lai, vợ của nhân vật chính trị này đã sai ông ta ám sát Neil Heywood, một nhà kinh doanh người Anh do tranh chấp về lợi ích kinh doanh của gia tộc này
Evidence has surfaced of at least $160 million in assets held by close relatives of Bo Xilai, and the authorities are investigating whether other assets held by the family may have been secretly and illegally moved offshore.	Những bằng chứng xác nhận những người bà con của Bạc Hy Lai đã cất giấu ít nhất là 160 triệu đô la của chìm của nổi, được bộc lộ, và các nhà chức trách đang tiếp tục tìm kiếm xem có nhiều của cải khác vẫn còn được cất giấu ở nước ngoài hay không.
Wen Jiabao, the prime minister, responded by demanding a more forceful crackdown on corruption. Without naming Mr. Bo by name, People’s Daily, the official Communist Party newspaper, denounced fortune seekers who stain the party’s purity by smuggling ill-gotten gains out of the country.	Phản ứng của thủ tướng Ôn Gia Bảo là ra lệnh tăng cường việc trấn áp tham nhũng. Trên Nhân dân Nhật báo, cơ quan chính thức của đảng Cộng sản, có những bài tố cáo những người dân tham lam tiền của đang tuồn của cải bất chính ra nước ngoài.
Some scholars argue that the party is now hostage to its own unholy alliances. Cheng Li, an expert on Chinese politics with the Brookings Institution in Washington, said it would be difficult for the Chinese government to push through major political reforms aimed at extricating powerful political families from business without giving immunity to those now in power.	Một số học giả cho rằng đảng bây giờ bị bắt làm con tin cho các đồng minh xấu xa của nó. Cheng Li, một chuyên gia về chính trị Trung Quốc làm việc cho Viện Brookings ở Washington, nói rằng chính phủ Trung Quốc khó mà thúc đẩy mạnh mẽ cải cách chính trị lớn nhằm đẩy các gia đình có thế lực chính trị mạnh mẽ ra khỏi kinh doanh mà không tạo miễn dịch đối với những người đang nắm quyền.
And with no independent judiciary in China, he said, party leaders would essentially be charged with investigating themselves. “The party has said anticorruption efforts are a life-and-death issue,” Mr. Li said. “But if they want to clean house, it may be fatal.”	Và do không có tư pháp độc lập ở Trung Quốc, ông cho biết, lãnh đạo đảng về cơ bản sẽ tự mình đảm nhận việc điều tra. "Đảng cho biết nỗ lực chống tham nhũng là một vấn đề tồn-vong," ông Li nói. "Nhưng nếu họ muốn để làm sạch nhà, nó cũng có thể gây tử vong."
Chinese tycoons have also been quietly welcomed into the families of senior leaders, often through secret partnerships in which the sons, daughters, spouses and close relatives act as middlemen or co-investors in real estate projects or other deals that need government approval or backing, according to investors who have been involved in such transactions.	Các tài phiệt Trung Quốc vẫn được kín đáo tiếp đãi trong gia đình những lãnh đạo cao cấp qua sự trung gian của những đối tác bí mật. “Con trai, con gái, vợ, họ hàng thân thuộc là những người đứng làm trung gian hay hùn hạp vốn trong những chương trình xây dựng, trong những hợp đồng cần có sự ưng thuận hay cần có sự hỗ trợ của chính phủ” , những người tham dự vào những cuộc giao dịch quả quyết như vậy.
Moreover, China’s leading political families, often through intermediaries, hold secret shares in dozens of companies, including many that are publicly listed in Hong Kong, Shanghai and elsewhere, according to interviews with bankers and investment advisers.	Hơn nữa, các gia đình có thế lực chính trị hàng đầu của Trung Quốc, thường thông qua trung gian, nắm giữ cổ phần bí mật trong hàng chục công ty, bao gồm nhiều công ty được niêm yết công khai tại Hồng Kông, Thượng Hải và các nơi khác, theo các cuộc phỏng vấn với các ngân hàng và các cố vấn đầu tư cho biết.
Lately, the progeny of the political elite have retooled the spoils system for a new era, moving into high-finance ventures like private equity funds, where the potential returns dwarf the benefits from serving as a middleman to government contracts or holding an executive post at a state monopoly.	Gần đây, con các nhân vật chính trị không màng đến những vai trò trung gian nữa mà dòm ngó những ngành tài chính cao cấp, đặc biệt là ngành kinh doanh tư bản. Ngành này có nhiều triển vọng kiếm được nhiều lợi nhuận hơn, đã làm lu mờ những vai trò đứng làm trung gian cho những thị trường công cộng hay những chức vụ như giám đốc một xí nghiệp độc quyền quốc gia:
Jeffrey Zeng, the son of the former Politburo member Zeng Peiyan, is a managing partner at Kaixin Investments, a venture-capital firm set up with two state-owned entities, China Development Bank and Citic Capital. Liu Lefei, the son of another Politburo member, Liu Yunshan, helps operate the $4.8 billion Citic Private Equity Fund, one of the biggest state-managed funds. Last year, Alvin Jiang, the grandson of former president Jiang Zemin, the former Communist Party leader and president, helped establish Boyu Capital, a private equity firm that is on its way to raising at least $1 billion.	Jeffrey Tăng, con của Tăng Bái An, cựu ủy viên bộ Chính trị là quản lý Kaisin Investments, một hãng đầu tư được hai ngân hàng Nhà nước lập ra, China development Bank và Citic Capital. Liu Lefei, con của Lưu Vân Sơn, một ủy viên khác của bộ Chính trị, là một trong những quản trị viên của Citic Private Equity Fund, một quĩ lớn dưới sự quản trị của nhà nước. Năm ngoái, Alvin Giang, cháu của Giang Trạch Dân đã nhúng tay vào sự thành lập Quĩ Boyu Capital. Vốn của quĩ này sẽ lên đến ít nhất là một tỷ đô la.
Most recently, with the Communist Party promising to overhaul the nation’s media and cultural industries, the relatives of China’s political elite are at the head of the crowd scrambling for footholds in a new frontier.	Gần đây nhất, đảng Cộng sản hứa hẹn sẽ cải tổ giới truyền thông và lãnh vực văn hóa quốc gia. Những thân thích của giới cầm quyền cao cấp sẽ là những người đầu tiên chạy vội giành giật chỗ cho mình trong lãnh vực mới này:
The February announcement of the deal between DreamWorks and three Chinese partners, including Shanghai Alliance Investment, was timed to coincide with the high-profile visit to the United States of Xi Jinping, China’s vice president and presumptive next president. The news release did not mention that Shanghai Alliance is partly controlled by Jiang Zemin’s son Jiang Mianheng. A person who answered the telephone at the Shanghai Alliance office here declined to comment.	Tháng Hai vừa rồi, tin báo về thỏa hiệp giữa DreamWorks và ba đối tác Trung Quốc trong đó có Shanghai Alliance Investment đã được tính toán để trùng hợp với cuộc viếng thăm rất được mong đợi của Tập Cận Bình, phó chủ tịch và có thể sẽ là chủ tịch nước. Thông cáo ỉm đi chuyện một phần Shanghai Alliance ở dưới quyền kiểm soát của ông Giang, con của cựu chủ tịch Giang Trạch Dân.
Zeng Qinghuai, the brother of Zeng Qinghong, China’s former vice president, is also in the film business. He served as a consultant for the patriotic epic “Beginning of the Great Revival.” The film exemplified the hand-in-glove relationship between business and politics. It was shown on nearly 90,000 movie screens across the country. Government offices and schools were ordered to buy tickets in bulk. The media was banned from criticizing it. It became one of last year’s top-grossing films.	Tăng Khánh Hoài, em của Tăng Khánh Hồng, cựu phó chủ tịch nước, cũng có chân trong kỹ nghệ điện ảnh. Ông này đã làm tham vấn cho bộ phim anh hùng tính The Founding of the Party. Phim này chúng minh sự quá gần gũi giữa thế giới áp phe và chính trị. Phim được chiếu trên gần 90000 màn ảnh khắp cả nước. Các văn phòng chính phủ và những trường học nhận được lệnh phải mua xỉ vé số lớn và giới truyền thông bị cấm không được đưa ra những phê phán về phim. Kết quả là cuốn phim này đã đem lại nhiều lợi nhuận nhất trong năm 2011.
Scholars describe the film industry as the new playground for princelings. Zhang Xiaojin, director of the Center of Political Development at Tsinghua University, said, “There are cases where propaganda department officials specifically ask their children to make films which they then approve.”	Các nhà nghiên cứu đều công nhận điện ảnh là sân chơi mới của các “hoàng tử kế thừa”. Tăng Tiểu Anh, giám đốc Trung tâm phát triển chính trị đại học Thanh Hoa giảng giải: “Trong nhiều trường hợp, các quan chức của bộ Tuyên truyền khuyến khích các con cháu họ cứ làm phim đi, trước sau gì phim cũng sẽ được sự tán đồng của bộ “.
Zhao Xiao, an economist at the University of Science and Technology in Beijing, said, “They are everywhere, as long as the industry is profitable.”	Ziao Xiao, nhà kinh tế học đại học Khoa học và Kỹ thuật Bắc Kinh còn nói thêm: “Họ có mặt khắp nơi chừng nào còn có những phi vụ làm ăn béo bở”.
http://www.nytimes.com/2012/05/18/world/asia/china-princelings-using-family-ties-to-gain-riches.html?_r=1&pagewanted=all

LIPSTICK ON YOUR COLLAR

LIPSTICK ON YOU COLLAR	VẾT SON TRÊN CỔ ÁO
Connie Francis	Connie Francis
(Yeah, yeah, yeah, yeah, yeah, yeah.) (Yeah, yeah, yeah, yeah, yeah, yeah.)
When you left me all alone at the record hop Told me you were goin' out for a soda pop You were gone for quite a while, half an hour or more You came back and man oh, man, this is what I saw.	Khi đang ngồi chơi trong quán ăn Anh kêu rằng anh muốn đi Đi mua một bao thuốc lá thơm Trong ngôi chợ bên góc đường Anh ra đi sao thấy hơi lâu Đi qua 30 phút hơn Khi anh vô trong mắt anh sao Thấy có những nét dối gian
Lipstick on you collar told a tale on you Lipstick on you collar said you were untrue Bet your bottom dollar you and I are through Cause, lipstick on you collar told a tale on you, yeah.	Kìa son môi trên áo anh Thì ra anh đã dối em Kìa son môi trên áo anh Nhìn sao anh không nói thêm Đã thế chớ trách sao Em không yêu anh đâu Vết son môi in trên cổ áo Chẳng thèm anh nữa đâụ
You said it belonged to me, made me stop and think Then I noticed yours was red, mine was baby pink Who walked in but Mary Jane, lipstick all a mess Were you smoochin' my best friend, guess the answers yes.	Anh nói rằng son kia của em Em chau mày thêm tức thêm giận Son em màu hồng tươi hãy xem Son kia màu đỏ thẫm như mận Anh bôi son cô đó hay sao Son môi lem nhem thấy nghê Anh đã đưa cô ta tới nơi đâu Bao lâu nay anh đã đi
Lipstick on you collar told a tale on you Lipstick on you collar said you were untrue Bet your bottom dollar you and I are through Cause, lipstick on you collar told a tale on you, boy.	Kìa son môi trên áo anh Thì ra anh đã dối em Kìa son môi trên áo anh Nhìn xem em không nói thêm
Told a tale on you, man. Told a tale on you, yeah. Told a tale on you...	Đã thế chớ trách sao Em không yêu anh đâu Vết son môi in trên cổ áo Chẳng thèm anh nữa đâu ...... nhe !

The South China Sea - Troubled waters Biển Đông – Vùng biển rắc rối

The South China Sea - Troubled waters	Biển Đông –  Vùng biển rắc rối
by Banyan	Banyan
Aug 6th 2012	6/8/2012
LONG a zone of contention among a number of littoral states, the South China Sea is fast becoming the focus of one of the most serious bilateral disputes between America and China. Over the weekend China’s foreign ministry summoned an American diplomat to express “strong dissatisfaction and resolute opposition” to a statement issued by the state department on August 3rd.	Là một khu vực tranh chấp giữa các nước duyên hải, từ lâu Biển Đông nhanh chóng trở thành tâm điểm của một trong những tranh chấp song phương nghiêm trọng nhất giữa Mỹ và Trung Quốc. Cuối tuần qua, Bộ Ngoại giao Trung Quốc triệu tập một nhà ngoại giao Hoa Kỳ để bày tỏ “sự bất bình mạnh mẽ và cương quyết phản đối” về một tuyên bố của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ hôm 3 tháng 8.
Tensions in the sea have mounted this year, especially between China and the Philippines on the one hand, and between China and the Vietnam on the other. Although there has not been a serious armed clash in the sea since 1988, and none is likely now, there are worries that in the current climate some low-level confrontation might escalate by accident.	Năm nay, các vụ căng thẳng trên biển đã gia tăng cao, nhất là giữa Trung Quốc và Phillippines và mặt khác, giữa Trung Quốc và Việt Nam. Mặc dù đã không có một cuộc va chạm quân sự nghiêm trọng nào xảy ra trên biển kể từ năm 1988, và bây giờ cũng khó có thể xảy ra, đã có những mối lo ngại rằng với tình hình hiện tại thì một cuộc đối đầu ở mức độ nhẹ có thể leo thang bất ngờ.
The specific Chinese complaint this weekend was over America’s criticism of its recent upgrading of the administrative level of Sansha city, on one of the Paracel islands (known in China as the Xisha), from a county to a prefecture, and the establishment of a new military garrison there. In its riposte China judged its own decision to be “normal and reasonable”, though only a few hundred people live on the islets covered by the vast new maritime prefecture.	Than phiền chính yếu của Trung Quốc là sự chỉ trích của Hoa Kỳ về việc Trung Quốc nâng cấp hành chính của thành phố Tam Sa, trên một hòn đảo thuộc quần đảo Hoàng Sa (Trung Quốc gọi là Tây Sa), từ cấp huyện hạt lên cấp quận, và việc thành lập một đơn vị đồn trú quân đội mới ở đó. Trong lời đáp trả, Trung Quốc xem quyết định của họ là “bình thường và hợp lý”, cho dù chỉ có vài trăm người sống trên những đảo nhỏ, bao quanh cái quận trên biển mới thành lập đó là vùng nước mênh mông.
More broadly, China complains that America is taking sides in the many territorial disputes in the sea. China and Taiwan both claim virtually all the sea. Vietnam claims the Paracels, from which it was evicted by China in 1974, as well as the Spratly chain further to the south. In the south both overlap extensively with the exclusive economic zone the Philippines claims under the United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS).	Một cách tổng quát hơn, Trung Quốc than phiền rằng Hoa Kỳ chọn phe trong nhiều tranh chấp lãnh thổ trên biển. Cả Trung Quốc và Đài Loan đều đòi chủ quyền hầu như toàn bộ vùng biển. Việt Nam đòi chủ quyền quần đảo Hoàng Sa do đã bị Trung Quốc cưỡng chiếm năm 1974, cũng như chuỗi đảo Trường Sa về phía nam. Trong vùng biển phía nam, đòi hỏi của cả hai nước [Trung Quốc và Việt Nam] đều chồng lấn với tuyên bố vùng đặc quyền kinh tế của Philippines theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật Biển (UNCLOS).
Further complicating things, Malaysia and Brunei also have smaller territorial claims, and the regional club to which they, the Philippines and Vietnam all belong, the Association of South-East Asian Nations (ASEAN), has tried to play a co-ordinating and mediating role.	Càng phức tạp hơn, Malaysia và Brunei cũng có tuyên bố chủ quyền lãnh thổ nhỏ hơn, và Hiệp hội Các Nước Đông Nam Á (ASEAN) mà Việt Nam và Philippines là thành viên, đã cố gắng thực hiện vai trò liên lạc và hòa giải.
America insists it is entirely neutral on the territorial disputes. However China has long seen it as a troublemaker, especially since, at a security forum in Hanoi two years ago, Hillary Clinton, the secretary of state, declared the United States’ “national interest” in the affairs of the sea.	Hoa Kỳ nhấn mạnh vai trò trung lập của mình trong các tranh chấp lãnh thổ. Nhưng Trung Quốc vẫn xem Hoa Kỳ là kẻ gây rối, nhất là kể từ khi tại Diễn đàn An ninh Khu vực ở Hà Nội hai năm trước, bà Hillary Clinton, Ngoại trưởng Hoa Kỳ đã tuyên bố rằng Hoa Kỳ có “lợi ích quốc gia” đối với các vấn đề trên biển.
China blames America for encouraging—and perhaps even instigating—a more aggressive approach from both the Philippines and Vietnam. It asks why the American statement chose “to turn a blind eye” to what China sees as provocations by (unnamed) other countries.	Trung Quốc đổ lỗi cho Hoa Kỳ đã khuyến khích – và có lẽ ngay cả kích động – một thái độ hung hăng hơn từ Phillippines và Việt Nam. Trung Quốc đặt câu hỏi tại sao tuyên bố của Hoa Kỳ chọn thái độ “làm ngơ” trước những điều Trung Quốc coi là sự khiêu khích bởi những quốc gia khác (không nêu tên).
This is a reference to Vietnam’s adoption of a maritime law asserting its territorial claims, and to recent disputes with it and the Philippines over fishing and the opening of disputed waters to oil and gas exploration. One reason tempers are rising is that the seas are so abundant in resources.	Điều này ám chỉ việc Việt Nam phê chuẩn luật biển, khẳng định chủ quyền lãnh thổ và những tranh chấp mới đây với Trung Quốc và Philippines về vấn đề đánh bắt cá và mở [thầu] các vùng biển tranh chấp để khai thác dầu khí. Một lý do cho các cơn thịnh nộ gia tăng là vùng biển có quá nhiều tài nguyên.
The most serious recent confrontation, between the Philippines and China over the Scarborough Shoal, has eased after both sides withdrew their armed patrols and competing fishing boats, as storms approached. But the Philippines says the Chinese boats left the mouth of the lagoon roped off to prevent other fishermen from entering.	Cuộc đối đầu nghiêm trọng nhất gần đây giữa Philippines với Trung Quốc ở bãi cạn Scarborough đã giảm cường độ sau khi cả hai bên rút các tàu tuần tra có trang bị vũ trang và tàu đánh cá về, khi những cơn bão ập tới. Nhưng Philippines nói các tàu Trung Quốc đã để lại dây chắn ngang cửa bãi cạn để ngăn cản ngư dân lui tới.
The American statement backs the multilateral approach to the disputes championed by ASEAN. Its members are still smarting over their failure—for the first time in the organisation’s 45-year history—to agree on a joint statement after their annual foreign ministers’ meeting, which they held last month in Phnom Penh. It was blocked because Cambodia, a faithful Chinese client, refused to accept wording on the South China Sea demanded by some of its fellow members.	Tuyên bố của Mỹ ủng hộ phương pháp đa phương để giải quyết tranh chấp do ASEAN chủ trương. Các thành viên ASEAN vẫn đang khổ sở về sự thất bại của họ – lần đầu tiên trong lịch sử 45 năm kể từ khi tổ chức này thành lập – về việc cho ra một tuyên bố chung sau cuộc họp giữa các bộ trưởng ngoại giao hàng năm, đã tổ chức hồi tháng trước tại Phnom Penh. Bản tuyên bố chung đã bị ngăn chặn bởi vì Cambodia, một thân chủ trung thành với Trung Quốc, đã từ chối không chấp nhận cách diễn đạt về biển Đông theo yêu cầu của một số thành viên khác.
Dogged Indonesian diplomacy subsequently managed to cobble together a palatable, if bland, ASEAN position on the sea. China is working (ever so slowly) with ASEAN towards a regional code of conduct to lessen the risks of conflict. But it insists the territorial disputes are a series of bilateral issues. It does not want its smaller neighbours ganging up on it, still less if they are backed up by America.	Đường lối ngoại giao bền bỉ của Indonesia tiếp theo đã cố hàn gắn lại tình trạng có thể chấp nhận được, cho dù tẻ nhạt, lập trường của ASEAN về Biển Đông. Trung Quốc đang làm việc (một cách quá chậm) với ASEAN về bộ quy tắc ứng xử khu vực để làm giảm những nguy cơ xung đột. Nhưng Trung Quốc nhấn mạnh các tranh chấp lãnh thổ là vấn đề song phương. Trung Quốc không muốn những nước láng giềng nhỏ hơn quy tụ lại để chống [Trung Quốc], càng không muốn các nước này được Mỹ hỗ trợ.
It has a point when it says that the American statement was one-sided. And it must be suspicious that, despite its denials, America is backing its rivals’ claims. Mrs Clinton, for example, has taken to using the term “the West Philippine Sea”. It is also understandable for China to fear that America is trying to capitalise on the disputes, to cement its position in the region, in keeping with the global “rebalancing” of its military posture in favour of Asia and the Pacific.	Trung Quốc có lý do để nói rằng tuyên bố của Hoa Kỳ là đứng về một phe. Và họ hẳn phải nghi ngờ rằng, mặc dù chối bỏ, Hoa Kỳ đang hỗ trợ tuyên bố của các đối thủ của Trung Quốc. Chẳng hạn như, bà Clinton đã dùng cụm từ “Biển Tây Philippines”. Điều cũng dễ hiểu là Trung Quốc sợ Hoa Kỳ trục lợi trong vấn đề tranh chấp để củng cố vị thế trong khu vực, qua việc “tái cân bằng” lực lượng quân sự nghiêng về châu Á – Thái Bình dương.
That the American approach is broadly appreciated in the region, however, must give China pause. There are two reasons for the welcome to America. The first is the perception that China has become more strident and more of a bully in asserting its claims.	Tuy nhiên, sự tiếp cận của Hoa Kỳ được hoan nghênh rộng rãi trong khu vực, đã phải làm cho Trung Quốc khựng lại. Có hai lý do để chào đón Hoa Kỳ. Thứ nhất là, nhận thức rằng Trung Quốc đã trở nên hung hăng và bắt nạt hơn trong việc xác lập chủ quyền.
The second is that it remains unclear what those claims are based on. China couches many of its statements by reference to the islands, islets and rocks over which it claims sovereignty, and their associated waters, as if it were following UNCLOS. But it has not renounced the “nine-dashed line” (see map) which it says gives it historic rights over virtually the entire sea. China’s neighbours have reason to worry China sees their sea as its lake	Thứ hai là Trung Quốc vẫn chưa rõ ràng về các tuyên bố đó dựa trên cơ sở gì. Trung Quốc diễn tả trong nhiều tuyên bố có nhắc tới các hòn đảo, đảo nhỏ và đá mà họ tuyên bố chủ quyền, và các các vùng biển liên quan, như thể họ tuân theo luật lệ của UNCLOS. Nhưng Trung Quốc đã không từ bỏ “đường chín đoạn” (xem ảnh) mà họ cho rằng họ có chủ quyền lịch sử đối với toàn bộ khu vực. Các nước láng giềng của Trung Quốc có lý để lo sợ Trung Quốc xem biển của họ như ao nhà của Trung Quốc.
	Translated by Trần Văn Minh
http://www.economist.com/blogs/analects/2012/08/south-china-