China's fishermen charge enemy lines Ngư dân Trung Quốc xông ra chiến tuyến

China's fishermen charge enemy lines	Ngư dân Trung Quốc xông ra chiến tuyến
By Jens Kastner	Jens Kastner
TAIPEI - Media headlines containing the term "Chinese fishing boats" and their crew are popping up at ever-shorter intervals. In waters in which China has sovereignty disputes, they have rammed foreign patrol boats, stabbed to death a coast guard official and challenged navy gunboats.	Đài Bắc – Những dòng tít lớn chứa cụm từ “tàu cá Trung Quốc” và thủy thủ đoàn đang xuất hiện với tần suất dày đặc hơn bao giờ hết. Ở những vùng biển Trung Quốc có tranh chấp chủ quyền, tàu cá và ngư dân Trung Quốc đã đâm vào nhiều tàu tuần tra nước ngoài, đâm chết một viên chức tuần duyên và thách thức các pháo hạm hải quân.
According to Beijing's narrative, these daring men simply eke out their living where they are supposed to. However, China's neighbors see the fishermen's actions as low-intensity warfare.	Theo lời Bắc Kinh, những con người táo bạo đó đơn giản là đã đi kiếm sống ở những nơi họ có quyền kiếm sống. Tuy nhiên, các nước láng giềng của Trung Quốc thì coi hành động của ngư dân Trung Quốc là một hình thức gây chiến ở mức độ thấp.
For a long time after the Chinese civil war in the late 1940s, fishing boats operating from China's shores were assigned bizarre roles in the political realm. After their retreat to Taiwan in 1949, Kuomintang (KMT) forces rounded them up and loaded them onto huge amphibious assault ships, only to bombard them with anti-communist propaganda and gifts before their release.	Một thời gian dài sau nội chiến ở Trung Quốc vào cuối những năm 1940, tàu cá xuất phát từ bờ biển Trung Quốc được gán cho những nhiệm vụ chính trị kỳ cục. Sau khi rút chạy sang Đài Loan vào năm 1949, các lực lượng Quốc dân đảng (KMT) vây ráp tàu cá Trung Quốc và tống họ vào những tàu tấn công đổ bộ khổng lồ, chỉ để nhét vào đầu họ những khẩu hiệu chống cộng, tặng quà cho họ, rồi thả.
In the mid-1990s, when the People's Liberation Army (PLA) prepared to invade Taiwan once the island sought independence, China began honing an "integrated dual-use national system", which ensured that civilian resources of many kinds could be rapidly mobilized to support military operations in wartime.	Vào giữa thập niên 1990, khi Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) chuẩn bị xâm lược Đài Loan trong trường hợp hòn đảo này tuyên bố độc lập, Trung Quốc bắt đầu củng cố một “hệ thống quốc gia lưỡng dụng tích hợp”, bảo đảm rằng các nguồn lực dân sự, ở bất kỳ hình thức nào, đều có thể được huy động mau chóng để trợ lực cho các chiến dịch quân sự trong thời chiến.
Huge swarms of fishing boats played a prominent role in this system as they were destined to harass the Taiwanese coastal defense forces in the opening days of any conflict and subsequently to carry PLA invasion forces to the island. That such tactics were practiced in large-scale rehearsals became evident in 2002 when Chinese state media reported that several thousand small fishing vessels based in Fujian and Zhejiang held sea-crossing drills.	Những đội tàu cá khổng lồ đóng một vai trò nổi bật trong hệ thống này, như là đã từng có nhiệm vụ quấy rối lực lượng bảo vệ bờ biển Đài Loan vào những ngày đầu của cuộc xung đột và sau đó thực hiện việc đưa các lực lượng chiếm đóng của PLA lên hòn đảo Đài Loan. Chuyện các xảo thuật đó được diễn tập trên quy mô lớn trở nên rõ ràng từ năm 2002 khi báo chí quốc doanh Trung Quốc đưa tin mấy nghìn tàu cá nhỏ đóng ở Phúc Kiến và Chiết Giang đã tiến hành tập trận xuyên eo biển.
But in recent years, the fishing boats took on targets other than Taiwan. In September 2010, a Chinese trawler in disputed waters in the East China Sea collided with Japanese Coast Guard patrol boats, resulting in a major diplomatic dispute between Beijing and Tokyo.	Nhưng trong vài năm gần đây, tàu cá Trung Quốc đã nhằm cả vào các mục tiêu khác ngoài Đài Loan. Vào tháng 9 năm 2010, một tàu cá Trung Quốc hoạt động tại vùng tranh chấp trên biển Hoa Đông đã va chạm với tàu của Lực lượng Tuần duyên Nhật Bản, dẫn đến một xung đột lớn về ngoại giao giữa Bắc Kinh và Tokyo.
In December 2011, a South Korean Coast Guard sergeant was fatally stabbed by a Chinese fisherman during a raid on trawlers in waters in the Yellow Sea, where, according to Beijing, China and South Korea had not yet agreed on the demarcation of Korea's exclusive economic zone.	Tháng 12 năm 2011, một viên trung sĩ trong lực lượng tuần duyên Hàn Quốc bị một ngư dân Trung Quốc đâm chết trong một cuộc vây ráp tàu cá trên Hoàng Hải – nơi mà theo Bắc Kinh, cả Trung Quốc và Hàn Quốc đều chưa thống nhất về việc phân định ranh giới vùng đặc quyền kinh tế của Hàn Quốc.
In early April, eight Chinese fishing boats were detected by the Philippine navy anchoring off the disputed Scarborough Shoal, which China calls Huangyan Island, in the South China Sea, leading to an ongoing high-profile sovereignty standoff between Beijing and Manila that is unprecedented in its intensity. "They are [...] bringing in all these fishing boats and all we can do is resort to diplomacy," Philippine regional military spokesman Major Loel Egos was recently quoted by Agence France-Presse as saying.	Đầu tháng 4 vừa qua, 8 tàu cá Trung Quốc bị hải quân Philippines phát hiện trong lúc đang thả neo ngoài khơi vùng tranh chấp là bãi cạn Scarborough trên Biển Đông, nơi mà Trung Quốc gọi là Hoàng Nham đảo, dẫn đến một cuộc tranh cãi cấp cao kéo dài cho đến giờ về chủ quyền giữa Bắc Kinh và Manila, và về mức độ thì chưa từng có tiền lệ. “Họ lôi tất cả tàu cá vào đây, và tất cả những gì chúng tôi có thể làm là sử dụng biện pháp ngoại giao” – AFP trích lời phát ngôn viên quân sự khu vực của Philippines, tướng Loel Egos, nói vậy.
Although an odd tactic at first glance, the mobilization of civilian assets is a plausible option Beijing can use to enforce its claims on waters that are believed to hold enormous reserves of oil and natural gas. The Philippines is already having international energy companies explore for oil and gas deposits off its coast, and as soon as those begun pumping, it was plain theft of China's resources from Beijing's perspective.	Mặc dù mới nhìn thì tưởng đó là một trò cũ rích, nhưng việc huy động tài sản của thường dân là một lựa chọn khả thi cho Bắc Kinh để thi hành yêu sách chủ quyền trên những vùng biển mà họ cho là chứa trữ lượng dầu hỏa và khí tự nhiên lớn. Philippines cũng đã có những công ty năng lượng quốc tế thăm dò dầu khí ngoài khơi, và một khi các công ty này bắt đầu khai thác, từ quan điểm của Bắc Kinh thì đó thuần túy là hành động ăn cắp tài nguyên của Trung Quốc.
China has the choice between relinquishing its claims and open warfare, the latter option of which possibly endangering China's economic miracle; or it alternatively finds a way to scare ExxonMobil, BP, Chevron, Petronas and their likes away from the region for the time being.	Trung Quốc có hai lựa chọn, hoặc bỏ yêu sách hoặc gây chiến. Lựa chọn thứ hai có khả năng làm tổn hại sự thần kỳ kinh tế của họ; hoặc họ phải tìm giải pháp thay thế là tìm cách nào đó đe dọa, đuổi ExxonMobil, BP, Chevron, Petronas và những công ty tương tự, khỏi khu vực trong thời gian này.
By creating - and maintaining - tensions with the help of fishing boats and semi-military surveillance vessels, as opposed to employing PLA Navy assets, Beijing makes Washington feel it does not have an obligation to directly intervene, while at the same time keeping the media focus on the spots, which in turn does a fine job in spooking would-be investors.	Bằng cách tạo ra và duy trì căng thẳng trên Biển Đông với sự góp phần của tàu cá và tàu hải giám bán quân sự, thay vì huy động vật lực của hải quân PLA, Bắc Kinh làm cho Washington cảm thấy Mỹ không có phận sự can thiệp trực tiếp, đồng thời họ còn khiến cho giới báo chí bớt để ý tới các vụ việc ở đây – điều này, đến lượt nó, rất có ích trong việc đe dọa các nhà đầu tư triển vọng.
That this strategy of Beijing's is somewhat successful can hardly be doubted: tensions between China and the Philippines in the South China Sea's gas-rich Reed Bank that erupted last year almost halted the work in the area of Forum Energy, a unit of the Philippines' Philex Petroleum Corp, and in late April, amid the current stand-off, the Philippine government again acknowledged that China's claims might affect Forum Energy's operations.	Chiến lược của Bắc Kinh phần nào thành công, khó có thể nghi ngờ điều đó: căng thẳng giữa Trung Quốc và Philippines ở khu vực giàu khí đốt trên Biển Đông là bãi Cỏ Rong (Reed Bank) bùng nổ năm ngoái, đã làm đình trệ gần như hoàn toàn công việc của Forum Energy – một công ty thuộc Tập đoàn Dầu khí Philex của Philippines, và vào cuối tháng 4 vừa rồi, trong tình hình căng thẳng hiện tại, chính phủ Philippines lại xác nhận rằng những yêu sách của Trung Quốc có thể ảnh hưởng tới hoạt động của Forum Energy.
Bringing the recent actions involving an ever-greater number of Chinese fishing boats more into this context is the matter that Manila is expected to award exploration contracts in July for 15 other oil and gas fields, two of which are in areas contested by China.	Bên cạnh những hoạt động gần đây liên quan đến con số tàu cá ngày càng lớn hơn của Trung Quốc, trong bối cảnh hiện nay, còn là chuyện người ta cho rằng Manila sẽ thưởng hợp đồng khai thác cho 15 lô dầu khí khác, trong tháng 7. Trong số 15 lô này, có 2 lô nằm trong khu vực tranh chấp với Trung Quốc.
But it is not only for the role of a scarecrow that the fishing boats come in handy; on the domestic political front they are of good use to the Chinese leadership.	Nhưng các tàu cá không chỉ có ích trong vai trò bù nhìn giữ ruộng; mà trên mặt trận chính trị đối nội, chúng cũng rất có ích cho giới lãnh đạo Trung Quốc.
After the supposedly accidental bombing of the Chinese Embassy in Yugoslavia in 1999 by United States and North Atlantic Treaty Organization forces, the latest Chinese state media has turned to portraying China as the world's most besieged underdog, thereby fanning nationalism and strengthening loyalty to the leadership. And if the country's TV screens are now bombarded with footage showing US-backed rifle-waving Philippine marines rounding up humbly-dressed Chinese fishermen against the backdrop of a Philippine Navy gunboat, this effect is certainly cemented.	Sau vụ ném bom – được coi là vô tình – của Mỹ và các lực lượng NATO vào Đại sứ quán Trung Quốc ở Nam tư năm 1999, báo chí quốc doanh của Trung Quốc gần đây đã chuyển sang khắc họa Trung Hoa như một nhân vật yếu thế bị bao vây, từ đó, kích động tinh thần dân tộc chủ nghĩa và thúc đẩy lòng trung thành với lãnh đạo. Và khi màn hình tivi của xứ sở này giờ đây tràn ngập những đoạn phim cho thấy hình ảnh hải quân Philippines giương những khẩu súng do Mỹ tài trợ, bao vây các ngư dân Trung Quốc ăn mặc nghèo nàn, phía sau lưng là tàu chiến của hải quân Philippines, thì hiệu ứng chắc chắn càng thêm mạnh mẽ.
"All the Chinese fishermen involved are from the country's southern Hainan province, and they are currently all safe and emotionally stable," China's official news agency Xinhua assured the public after law-enforcement ships shielded the crews from the heavily-armed Filipinos.	“Tất cả ngư dân Trung Quốc trong vụ việc đều là người tỉnh Hải Nam, và hiện họ đều an toàn, ổn định về tinh thần cảm xúc” – Tân Hoa xã, cơ quan thông tấn chính thức của Trung Quốc, đã bảo đảm như vậy với công chúng, sau khi những con tàu thực thi pháp luật của họ bảo vệ các ngư dân chạy khỏi lực lượng vũ trang Philippines dày đặc súng ống.
Asked by Asia Times Online, analysts agreed that the fishermen have objectives other than catching fish.	Trả lời phỏng vấn báo Asia Times Online, các nhà phân tích cho rằng, các ngư dân Trung Quốc có những mục đích khác chứ không phải đánh bắt cá.
"In order to enforce its claims, the Chinese government has to take actions, such as the dispatching those fishing boats to disputed territorial waters, as well as their guarding," said Arthur Ding, a research fellow at the China Politics Division at Taiwan's National Chengchi University.	“Để thực thi yêu sách của mình, chính phủ Trung Quốc phải có hành động, như là phái các tàu cá đó đến vùng biển tranh chấp, cũng như huy động họ vào việc canh gác” –Arthur Ding, nhà nghiên cứu tại Ban Chính trị Trung Quốc, Đại học Quốc gia Chengchi của Đài Loan, nói.
"Those fishermen may not be militarily trained, but compensation from Chinese authorities [for losses of boats, injuries, detention by foreign countries, etc] will be inevitable."	“Các ngư dân có thể không được trang bị vũ khí quân sự, nhưng chắc chắn là họ sẽ nhận được bồi thường từ chính quyền Trung Quốc [cho tổn thất về tàu, cho trường hợp họ bị thương, bị nước ngoài bắt giữ, v.v.]”.
John F Copper, a professor of international studies at Rhodes College in Memphis, Tennessee, does not doubt that the men are given concrete assignments by the Chinese government, or at least are encouraged in their actions.	John F Copper, giáo sư nghiên cứu quốc tế tại Đại học Rhodes ở Memphis, Tennessee, hoàn toàn tin chắc rằng các ngư dân được chính phủ Trung Quốc giao những nhiệm vụ cụ thể, hoặc ít nhất cũng được chính phủ khuyến khích hoạt động.
"There is little chance they are fishing in disputed waters or where they may provoke Japan, South Korea or the Philippines on their own," Copper said, adding that China wished to display its economic and military clout, especially to Japan, while the issues of sea lanes and oil may be at play as well.	“Ít có khả năng họ đánh bắt cá ở vùng biển đang tranh chấp hoặc ở nơi mà nếu chỉ hoạt động độc lập, họ có thể khiêu khích Nhật Bản, Hàn Quốc, hay Philippines” – ông Copper nói. Ông cho biết thêm, Trung Quốc muốn thể hiện quyền lực kinh tế và quân sự (không chính thức) của họ, đặc biệt là trước Nhật Bản, trong khi vấn đề dầu hỏa và đường giao thương trên biển cũng có vai trò không kém.
"Also, making claims to territory conforms with the growth of Chinese nationalism, which the PLA has been and is successfully using to its advantage."	“Việc củng cố yêu sách chủ quyền cũng phù hợp với sự gia tăng tinh thần dân tộc chủ nghĩa của người Trung Hoa, điều mà PLA đã và đang tận dụng, phát huy rất thành công”.
Lai I-chung, a researcher at the Taiwan Thinktank, agreed that the fishermen clearly had military or paramilitary connections. He listed several indicators.	Lai I-chung, một nhà nghiên cứu ở Viện Tư tưởng Đài Loan, nhất trí rằng, rõ ràng các ngư dân có những kết nối quân sự hoặc bán quân sự. Ông đưa ra vài dấu hiệu.
"Every Chinese fishing boat needs to report to authorities where it's about to go before sailing out to sea," Lai said. According to him, this explains why vessels belonging to the PLA Navy or other official boats were able to appear at the scene suspiciously quickly in a number of incidents.	“Tàu cá Trung Quốc nào cũng phải báo cáo với chính quyền là sẽ đi đâu, trước khi nhổ neo ra biển” – ông Lai nói. Theo ông, điều đó giải thích vì sao các tàu thuộc hải quân PLA hoặc những tàu nhà nước khác lại có thể xuất hiện ngay tại hiện trường mau chóng một cách đáng ngờ, trong một số vụ việc.
Lai said that in the 2010 East China Sea collision with Japan's Coast Guard ships, the fishing boat involved appeared to have carried equipment that pointed to military use. He pointed out that China had a long history of employing fishing boats and disguising official ships as such while executing low-intensity warfare missions.	Ông Lai nói rằng, vào năm 2010, trong vụ va chạm trên biển Hoa Đông với tàu tuần duyên Nhật Bản, tàu cá Trung Quốc có vẻ như đã mang theo những thiết bị có mục đích quân sự. Ông chỉ ra rằng, Trung Quốc từ lâu đã có tiền sử huy động tàu cá và ngụy trang tàu nhà nước thành tàu cá để thực thi những nhiệm vụ nhỏ trong chiến tranh.
"Basically, no ordinary Chinese fishermen would sail into hotly-disputed waters knowing they could lose all their earnings if they were not sure that their government would definitely come to their aid," Lai concluded.	“Về cơ bản, không người dân thường Trung Quốc nào dám cho tàu vào vùng biển đang tranh chấp nóng bỏng, họ thừa biết rằng họ sẽ mất tất cả những gì họ kiếm được, trừ phi họ chắc chắn rằng chính phủ của họ nhất định sẽ đến cứu viện” – ông Lai kết luận.
Jens Kastner is a Taipei-based journalist.	Jens Kastner là một nhà báo ở Đài Bắc.
	Translated by Đan Thanh
http://www.atimes.com/atimes/China/NE16Ad01.html

Why Philippines Stands Up to China Vì sao Philippines đương đầu với Trung Quốc?

Why Philippines Stands Up to China	Vì sao Philippines đương đầu với Trung Quốc?
By James R. Holmes	James R. Holmes
May 14, 2012	May 14, 2012
The Philippines is hopelessly mismatched against China in pure military terms. But there are historical reasons why it won't back down in the South China Sea.	Philippines chẳng có hy vọng gì khi so sánh với Trung Quốc chỉ đơn thuần về mặt quân sự. Nhưng có những lý do lịch sử để giải thích vì sao họ sẽ không lùi bước trước Trung Quốc ở biển Đông.
Last month, I wrote a column for Global Times in which I observed that a dominant Chinese Navy lets China’s leadership deploy unarmed surveillance and law-enforcement vessels as it implements policy in the ongoing stand off at Scarborough Shoal. It can flourish a small, unprovocative seeming stick while holding the big stick – overwhelming naval firepower, and thus the option of escalating – in reserve.	Tháng trước, tôi đã viết một bài trên báo Global Times, trong bài đó tôi lưu ý rằng, Hải quân Trung Quốc để cho giới lãnh đạo nước này triển khai các tàu giám sát phi quân sự và các tàu chấp pháp, khi thực thi chính sách đối đầu đang diễn ra ở bãi cạn Scarborough. Họ có thể phát triển chính sách cây gậy nhỏ, dường như không khiêu khích, trong khi đang nắm giữ cây gậy lớn, đó là năng lực hải quân áp đảo, do đó họ để dành sự lựa chọn leo thang.
That, I wrote, translates into “virtual coercion and deterrence” vis-à-vis lesser Asian powers. If weak states defy Beijing, they know what may come next. Global Times readers evidently interpreted this as my prophesying that Southeast Asian states will despair at the hopeless military mismatch in the South China Sea – and give in automatically and quickly during controversies like Scarborough Shoal.	Tôi đã viết, có thể diễn giải thành “cưỡng bức và ngăn chặn ảo” đối với các nước châu Á yếu kém hơn. Nếu các nước yếu thách thức Bắc Kinh, họ biết điều gì có thể xảy ra sau đó. Các độc giả của báo Global Times rõ ràng đã diễn giải điều này như là lời tiên đoán của tôi, rằng các nước Đông Nam Á sẽ tuyệt vọng do không cân sức về quân sự ở biển Đông, và tự động chịu thua ngay trong khi tranh chấp giống như ở bãi cạn Scarborough.
Not so. Diplomacy and war are interactive enterprises. Both sides – not just the strong – get a vote. Manila refuses to vote Beijing’s way.	Không phải thế. Ngoại giao và chiến tranh là các hoạt động ảnh hưởng qua lại. Cả hai phía, không chỉ có mỗi phía mạnh hơn có quyền lựa chọn. Manila từ chối lựa chọn theo cách của Bắc Kinh.
Military supremacy is no guarantee of victory in wartime, let alone in peacetime controversies. The strong boast advantages that bias the competition in their favor. But the weak still have options. Manila can hope to offset Beijing’s advantages, and it has every reason to try. Sounds familiar, doesn’t it? China has been the weaker belligerent in every armed clash since the 19th century Opium Wars. It nevertheless came out on top in the most important struggles.	Có ưu thế về quân sự vẫn không thể bảo đảm giành chiến thắng trong chiến tranh, nói chi đến các cuộc tranh cãi trong thời bình. Lợi thế của kẻ khoác lác mạnh mẽ có thể kéo cuộc tranh chấp về phía có lợi cho họ, tuy nhiên, kẻ yếu vẫn có các lựa chọn. Manila có thể hy vọng cân bằng với lợi thế của Bắc Kinh và họ có đủ lý do để cố gắng làm như vậy. Nghe quen quá, phải không? Trung Quốc là nước yếu khi tham chiến trong mọi cuộc đụng độ vũ trang kể từ cuộc Chiến tranh Nha phiến hồi thế kỷ thứ 19. Tuy nhiên, cuối cùng thì Trung Quốc vẫn đứng đầu trong các cuộc tranh đấu quan trọng nhất.
That the weak can vanquish the strong is an idea with a long pedigree. Roman dictator Quintus Fabius fought Hannibal – one of history’s foremost masters of war – to a standstill precisely by refusing to fight a decisive battle. Demurring let Fabius – celebrated as “the Delayer” – marshal inexhaustible resources and manpower against Carthaginian invaders waging war on Rome’s turf.	Nước yếu có thể đánh bại nước mạnh là một ý tưởng có từ lâu. Nhà độc tài La Mã Quintus Fabius đã chiến đấu chống lại Hannibal – một trong những nhân vật vĩ đại nhất trong lịch sử chiến tranh – trong hoàn cảnh bế tắc hoàn toàn khi từ chối đánh trong một trận quyết định. Do dự đã giúp cho Fabius – được tôn vinh là “Người trì hoãn” – sắp xếp nguồn tài nguyên phong phú và nhân lực chống lại quân xâm lược Carthage tiến hành chiến tranh trên đất La Mã.
Fabius bided his time until an opportune moment. Then he struck. Similarly, sea power theorist Sir Julian Corbett advised naval commanders to wage “active defense” in unfavorable circumstances. Commanders of an outmatched fleet could play a Fabian waiting game, lurking near the stronger enemy fleet yet declining battle. In the meantime they could bring in reinforcements, seek alliances with friendly naval powers, or deploy various stratagems to wear down the enemy’s strength. Ultimately they might reverse the naval balance, letting them risk a sea fight – and win.	Fabius đã chờ thời cơ thuận lợi. Rồi mới ra tay. Tương tự như vậy, nhà lý luận về sức mạnh trên biển, ngài Julian Corbett khuyên các chỉ huy hải quân tiến hành “phòng thủ chủ động” trong những hoàn cảnh không thuận lợi. Chỉ huy của một hạm đội áp đảo có thể chơi trò chơi Fa-biên (trò chơi trì hoãn để kéo dài thời gian), ẩn trốn gần hạm đội của kẻ thù mạnh hơn, dù trận đánh đang suy giảm. Trong khi đó, họ có thể đưa thêm quân tiếp viện, tìm kiếm các đồng minh thân thiện là các cường quốc hải quân, hoặc triển khai nhiều mưu kế khác để làm cho kẻ thù kiệt sức. Cuối cùng thì họ có thể đảo ngược sự cân bằng hải quân, cho phép họ tránh sự rủi ro từ một cuộc chiến trên biển và giành chiến thắng.
Victory through delay represents time-honored Chinese practice. Mao Zedong built his concept of protracted war on stalling tactics, and, like Corbett, he dubbed his strategic vision “active defense.” For both theorists, active defense was about prolonging wars to outlast temporarily superior opponents.	Chiến thắng nhờ trì hoãn chính là tập quán được ưa chuộng lâu đời của Trung Quốc. Mao Trạch Đông đã xây dựng khái niệm cuộc chiến kéo dài về chiến thuật trì hoãn, và cũng như Corbett, ông gán cho tầm nhìn chiến lược của mình bằng cái tên “phòng thủ chủ động”. Đối với hai lý thuyết gia này, chủ động phòng thủ là kéo dài cuộc chiến, để tồn tại lâu hơn các đối thủ vượt trội.
Mao pointed out that China boasted innate advantages over the Japanese Army that occupied Manchuria and much of China during the 1930s. It merely needed time to convert latent power – abundant natural resources and manpower in particular – into usable military power. Mao’s Red Army later overcame stronger Nationalist forces by winning over popular support, and with it the opportunity to tap resources, establish base areas in the countryside, and the like.	Mao chỉ ra rằng, Trung Quốc tự hào về những lợi thế bản địa đối với Quân đội Nhật Bản, đã chiếm đóng Mãn Châu và phần lớn lãnh thổ Trung Quốc trong thập niên 1930. Họ chỉ cần thời gian để chuyển đổi sức mạnh tiềm ẩn – đó là nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú và nguồn nhân lực đặc biệt – vào sức mạnh quân sự có thể sử dụng được. Hồng quân của Mao Trạch Đông sau đó đã vượt qua các Lực lượng Quốc dân mạnh hơn, bằng cách thu phục được sự ủng hộ của dân chúng, và với cơ hội khai thác các nguồn lực, thiết lập các khu vực cơ sở ở nông thôn, và những điều tương tự.
Good things came to those who waited.	Những điều tốt đẹp chỉ đến với những người biết chờ đợi.
So there’s some precedent for Philippine leaders to hope for diplomatic success at Scarborough Shoal. The Philippine military is a trivial force with little chance of winning a steel-on-steel fight. But like lesser powers of the past, Manila can appeal to law, to justice, and to powerful outsiders capable of tilting the balance its way. Sure enough, Philippine officials have advocated submitting the dispute to the Law of the Sea Tribunal and invoked a longstanding U.S.-Philippine mutual defense pact.	Vì vậy, có một số tiền lệ cho các lãnh đạo Philippines hy vọng về sự thành công ngoại giao, liên quan tới bãi cạn Scarborough. Quân đội Philippines là một lực lượng tầm thường, có rất ít cơ hội chiến thắng trong một cuộc chiến khốc liệt. Nhưng cũng giống như những nước yếu hơn trong quá khứ, Manila có thể cầu viện tới luật pháp, công lý, và các nước hùng mạnh bên ngoài, có khả năng điều chỉnh cái thế đang nghiêng [về phía Trung Quốc] để cân bằng về phía Philippines. Chắc chắn, các quan chức Philippines chủ trương đệ trình việc tranh chấp này lên Toà án về Luật Biển và cầu viện đến hiệp ước có từ lâu, Hiệp ước Phòng thủ chung Mỹ – Philippines.
Despite all of this, the deck remains heavily stacked against Manila. Why persevere in defying China, with its overwhelming physical might? Thucydides would salute the Filipinos’ pluck. The Greek historian chronicled the Peloponnesian War, the protracted 5th century BC struggle between Athens and Sparta. One of Thucydides’ best-known precepts is that “fear, honor, and interest” represent “three of the strongest motives” driving societies’ actions.	Cho dù có sử dụng tất cả những điều nói trên đi nữa, vẫn còn nhiều bất lợi đang đè nặng lên Manila. Vì sao kiên trì thách thức Trung Quốc, bất chấp sức mạnh áp đảo của họ? Thucydides (sử gia Hy Lạp) sẽ chào đón sự can trường của người Philippines. Nhà sử học Hy Lạp này đã ghi chép lại cuộc chiến Peloponnesus, một cuộc chiến kéo dài giữa Athens và Sparta hồi thế kỷ thứ 5 trước công nguyên. Một trong những câu châm ngôn nổi tiếng nhất của Thucydides là “sợ hãi, danh dự và lợi ích” là “ba trong số các động cơ mạnh nhất” thúc đẩy các hành động.
In one infamous episode, Athenian emissaries inform the leaders of Melos, a small island state, that “the strong do as they will and the weak suffer what they must” when their interests collide. They demand submission. The Melians balk, but have no hope of help from Sparta or any other rescuer. When they remain defiant anyway, the Athenians put the men to the sword while enslaving the women and children.	Trong một đoạn nổi tiếng*, các sứ thần Athens thông báo cho các nhà lãnh đạo của Melos, một đảo quốc nhỏ, rằng khi lợi ích bị xung đột thì “kẻ mạnh làm những gì họ muốn và kẻ yếu phải chịu thua thiệt”. Các sứ thần muốn người Melian khuất phục. Người Melian phản đối, nhưng chẳng hy vọng nhận được sự giúp đỡ nào từ Sparta hoặc từ bất kỳ người nào đến cứu giúp. Khi họ vẫn có vẻ thách thức, người Athens đã giết tất cả những người đàn ông và bắt những người phụ nữ và trẻ em làm nô lệ.
	*[trong sách “chiến tranh Peloponnesus” của Thucydides]
Fear, honor, and interest animate small states like Melos and the Philippines as much as they do superpowers like Athens and China. Maritime claims are a matter of self-interest for Filipinos. They are also a matter of honor. Beijing can't expect Manila to simply tally up the balance of forces, acknowledge it faces a hopeless mismatch, and buckle. Philippine leaders can solicit foreign support, and they know Beijing has no Melian option.	Sợ hãi, danh dự và lợi ích là động cơ thúc đẩy các nước nhỏ như Melos và Philippines cũng nhiều như chúng cổ vũ các siêu cường như Athens và Trung Quốc. Đòi chủ quyền trên biển là một vấn đề lợi ích riêng đối với người Philippines, nhưng đó cũng là vấn đề danh dự. Bắc Kinh không thể trông đợi Manila chỉ cân nhắc đến cán cân lực lượng, thừa nhận là họ đang vô vọng khi đối chọi với một lực lượng không cân sức, và rút lui. Các nhà lãnh đạo Philippines có thể cầu viện sự hỗ trợ nước ngoài, và họ biết Bắc Kinh không có lựa chọn kiểu Melian.
Why admit defeat prematurely, any more than Fabius or Mao did?	Vậy thì, việc gì [Philippines] phải chấp nhận thất bại sớm, hơn cả Fabius hay Mao?
James Holmes is an associate professor of strategy at the US Naval War College. The views voiced here are his alone.	James Holmes là giáo sư về chiến lược của trường Cao đẳng Hải Chiến Hoa Kỳ. Bài viết thể hiện quan điểm của ông.
	Translated by Dương Lệ Chi
http://the-diplomat.com/2012/05/14/why-philippines-stands-up-to-china/

Beware of Chinese Jingoism Cẩn thận với chủ nghĩa sô vanh Trung Quốc

Beware of Chinese Jingoism	Cẩn thận với chủ nghĩa sô vanh Trung Quốc
By Harry Kazianis May 15, 2012	Harry Kazianis 15/5/2012
Over the last several weeks, as Western media has followed the unfolding of events of Chen Guangcheng’s dash  to the U.S. embassy in Beijing, which came on the heels of the Bo Xilai scandal, Chinese media has shifted its gaze elsewhere. In the South China Sea or West Philippine Sea, depending on which party you ask, tensions are being stoked in the form of provocative editorials, reporting, and the actions of Chinese journalists. Such reporting – nothing more than old fashioned jingoism – sets a dangerous precedent in an area of the world that is already rife with tensions. And, while such coverage is useful for turning the page on China’s internal political soap operas, fueling the fires of Chinese nationalism can only inject a dangerous element that, if left unchecked, could make it harder for either side to compromise.	Suốt vài tuần qua, trong khi truyền thông phương Tây theo đuổi việc tiết lộ các diễn biến trong vụ Trần Quang Thành chạy vào đại sứ quán Mỹ ở Bắc Kinh – xảy ra ngay sát sau vụ bê bối Bạc Hy Lai – thì báo chí Trung Quốc đảo mắt sang hướng khác. Trên Biển Đông (nguyên văn: biển Hoa Nam) hay là biển Tây Philippines, tùy vào việc bạn hỏi bên nào trong tranh chấp, căng thẳng đang bừng bừng bốc lên dưới hình thức những bài xã luận, những tin bài khiêu khích, và hành động của các nhà báo Trung Quốc. Việc viết bài như thế – chẳng có gì khác hơn là thứ chủ nghĩa sô vanh đã lỗi thời – tạo ra một tiền lệ nguy hiểm trong một khu vực vốn dĩ đã đầy căng thẳng của thế giới. Và, mặc dù những bài báo kiểu ấy rất có ích trong việc khiến người ta quên đi những câu chuyện dài kỳ tẻ nhạt của nền chính trị Trung Quốc, nhưng đốt nóng tinh thần dân tộc chủ nghĩa của người Trung Quốc có lẽ sẽ chỉ tạo ra một thành tố nguy hiểm mà nếu không kiểm soát được thì sẽ làm cho bên nào cũng khó thỏa hiệp hơn.
To be fair, sensationalist Chinese reporting is nothing new, nor exclusively Chinese. Yet, as events in the recent spat between China and the Philippines have unfolded, Chinese reporting has becoming increasingly aggressive.	Công bằng mà nói, những bài báo giật gân và cảm tính của Trung Quốc chẳng phải cái gì mới, mà cũng không phải chỉ mình Trung Quốc mới có. Tuy nhiên, cùng với việc những sự biến trong cuộc tranh cãi gần đây giữa Trung Quốc và Philippines được hé lộ, báo chí Trung Quốc đang trở nên ngày càng hung hãn hơn.
Nothing demonstrates the recent tilt towards jingoism more than the example of a journalist from Dragon TV who decided to plant his nation’s flag on the Scarborough Shoal/Huangyan Island/Panatag Shoal. Such symbolism couldn’t be any stronger, short of taking up defiant residence.  There was, however, a strange oddity to the footage, namely that the rock both sides are squabbling over was barely large enough for the journalist to stand on. In fact, part of the shoal submerges during high tide.  Yet with large deposits of natural resources, fisheries, and important trade routes close by, it’s no wonder both parties are so interested. The issue is complicated by the fact that the South China Sea is claimed in some part by not just China and the Philippines, but Taiwan, Brunei, Vietnam, Malaysia and others as well.	Không gì minh họa xu hướng ngả về chủ nghĩa sô vanh mới đây rõ ràng hơn ví dụ sau: một nhà báo của kênh truyền hình Dragon (Rồng) quyết định cắm quốc kỳ lên bãi cạn Scarborough/ đảo Hoàng Nham/ bãi cạn Panatag. Một biểu tượng không thể nào mạnh mẽ hơn, chỉ còn thiếu nước có hành động cư trú một cách thách thức. Tuy nhiên, đoạn phim cho thấy điều hơi kỳ lạ, là diện tích của hòn đảo đá mà cả hai bên (Trung Quốc và Philippines – ND) đang tranh chấp này chỉ vừa đủ để nhà báo đặt chân lên. Trên thực tế, một phần của bãi cạn còn chìm đi khi thủy triều dâng. Tuy nhiên, với những mỏ tài nguyên thiên nhiên lớn, ngư trường, và những tuyến giao thương hàng hải quan trọng nằm gần đó, không có gì lạ khi cả hai bên đều quan tâm đến bãi cạn này như thế. Vấn đề càng phức tạp thêm khi không chỉ có Trung Quốc và Philippines, mà còn nhiều bên khác cũng tuyên bố chủ quyền từng phần đối với Biển Đông, gồm Đài Loan, Brunei, Việt Nam, Malaysia và những bên khác nữa.
To make matters worse is what can be described as one of the worst timed slips of the tongue in modern journalism.  Chinese journalist He Jia of mainstream CCTV declared during a news broadcast that “We all know that the Philippines is China’s inherent territory and the Philippines belongs to Chinese sovereignty; this is an indisputable fact.” While the broadcast has disappeared from the CCTV website, to make the gaff not once but twice in the same sentence seems odd to say the least. While He did apologize on Weibo for the slip, the comments below her apology speak volumes to the nationalistic sentiment that has built up around the issue.	Chuyện càng tồi tệ hơn với một sự cố có thể được coi là một trong những lời buột miệng tồi tệ nhất trong lịch sử báo chí hiện đại: Nhà báo Trung Quốc Hà Giai (He Jia), thuộc đài truyền hình chính thống CCTV, tuyên bố trong một chương trình tin tức rằng: “Tất cả chúng ta đều biết Philippines vốn là lãnh thổ của Trung Quốc, và Philippines thuộc về Trung Quốc; đây là sự thật không thể tranh cãi”. Bản tin biến mất khỏi website của CCTV, nhưng nói không chỉ một mà tới hai lần cùng một câu thì là điều kỳ quặc – nhận xét nhẹ nhàng nhất là như thế. Hà Giai đã xin lỗi trên blog cá nhân về sự cố buột miệng này, nhưng những lời bình luận phía dưới câu xin lỗi của cô bộc lộ rõ thứ tình cảm dân tộc chủ nghĩa bùng lên xung quanh câu chuyện.
Social media is also ablaze with nationalistic and fire-spitting commentary. While Chinese censors are quick to repress any of the latest news or rumors concerning Bo or Chen, matters in the South China Sea seem like fair game. One microblogger named kongdehua declared, “the Philippines have basically been making irrational trouble, if they want to start a war then we will strike, no one fears them.” He went on to say in a widely quoted remark that, “If every Chinese spat once, we could drown (the Philippines).”	Mạng xã hội cũng ngùn ngụt những bình luận dân tộc chủ nghĩa. Các nhà kiểm duyệt của Trung Quốc đã rất mau lẹ trong việc kìm giữ bất cứ tin tức hay tin đồn nào liên quan đến Bạc Hy Lai hay Trần Quang Thành; trong khi đó, các vấn đề liên quan tới Biển Đông lại được đề cập có vẻ rất công bằng. Một blogger tên là kongdeua tuyên bố: “Philippines nói chung đã và đang gây rắc rối một cách phi lý trí, nếu chúng muốn khơi ngòi chiến tranh thì chúng ta sẽ đánh, chẳng ai sợ chúng”. Blogger này tiếp tục phát biểu trong một bình luận được nhiều người dẫn lại, rằng, “Nếu mỗi người Trung Quốc đều nhổ một bãi nước bọt thì chúng ta sẽ làm chúng (Philippines) chết chìm”.
To be fair, Chinese media is also capable of creating discourse that prefers compromise and diplomacy when conflict between nations is possible. The Global Times, for example, has published content with a less harsh tone.	Nhận xét công bằng thì báo chí Trung Quốc cũng có khả năng tuyên truyền về sự thỏa hiệp và ngoại giao một khi xung đột giữa các quốc gia ngấp nghé. Tờ Hoàn Cầu Thời Báo chẳng hạn, đã từng xuất bản những nội dung với lời lẽ ít gay gắt hơn.
Jeffrey Bader, U.S. President Barack Obama’s senior advisor on China and Asia at the National Security Council from 2009 to 2011, described in an article the U.S.-China relationship  as being “in reasonably good shape. The Chinese are working well with us on North Korea and Iran. Taiwan has not been a source of tension, and does not promise to be for years. Since that is the one issue on which we theoretically could have a conflict, the positive state and trend of cross-Straits relations is very important, and gets undeservedly little attention.”	Jeffrey Bader, cố vấn cao cấp về Trung Quốc và châu Á của Tổng thống Obama ở Hội đồng An ninh Quốc gia từ năm 2009 tới năm 2011, viết trong một bài báo rằng mối quan hệ Mỹ-Trung “đang ở trong trạng thái tương đối tốt. Trung Quốc hợp tác tốt với chúng ta (Mỹ) trong các vấn đề Bắc Triều Tiên và Iran. Đài Loan thì không phải là nguồn gây căng thẳng, và trong nhiều năm nữa sẽ không có nguy cơ gây căng thẳng. Vì đây là một vấn đề mà về nguyên tắc có thể đẩy chúng ta đến xung đột, nên trạng thái tích cực và xu hướng quan hệ xuyên eo biển Đài Loan là rất quan trọng, mà lại được chú ý một cách chưa tương xứng”.
The Chinese Communist Party has a great deal of influence over what is said in its mainstream media in print, over the radio, on TV and in social media. If Chinese authorities were so inclined, they could rein in jingoism. Yet there seems little inclination so far to do so. Chinese editors and leaders should be wary.	Đảng Cộng sản Trung Quốc có ảnh hưởng rất lớn đến những gì được báo chí chính thống công bố trên báo in, đài phát thanh, truyền hình và mạng xã hội. Nếu cơ quan chức năng Trung Quốc thích, họ có thể kiểm soát cả chủ nghĩa sô vanh. Tuy nhiên cho đến giờ dường như họ không mấy thích như thế. Các cây bút và lãnh đạo Trung Quốc cần phải cảnh giác.
Harry Kazianis is assistant editor of The Diplomat.	Ông Harry Kazianis là trợ lý biên tập của The Diplomat.
	Translated by
http://the-diplomat.com/china-power/2012/05/15/beware-of-chinese-jingoism/

中国政府的审查永远打败不了互联网 Kiểm duyệt Trung Quốc không thể đánh bại Internet

中国政府的审查永远打败不了互联网	Kiểm duyệt Trung Quốc không thể đánh bại Internet
艾未未	Ngải Vị Vị
在审查所设置的障碍中绕行是一件很有趣的事儿，但是在互联网时代自由是无法阻挡的。	Thật thú vị khi phải luồn lách qua những trở ngại của kiểm duyệt, nhưng tự do không thể bị ngăn chặn trong thời đại internet
毛主席说过"枪杆子里面出政权，笔杆子保政权"。你会发现宣传舆论和对意识形态的控制是专制社会最重要的任务。在互联网到来之前，人们只能看电视和《人民日报》，他们会从字里行间揣摩到底发生了什么事情。现在就很不一样了，报纸还在讲新闻，但是在新闻出现在报纸上之前，每个人都已经在网络上讲开了。	Mao Chủ tịch thường nói: "Những người cộng sản chúng ta nắm được chính quyền nhờ sức mạnh của súng và duy trì chính quyền nhờ sức mạnh của ngòi bút". Từ đấy ta có thể thấy tuyên truyền và kiểm soát tư tưởng chính trị là nhiệm vụ quan trọng nhất của xã hội chuyên chế. Trước khi internet ra đời, mọi người đều chỉ biết xem truyền hình hay đọc báo Nhân dân. Họ thường đọc giữa các dòng chữ để cố suy đoán chính xác sự tình. Còn bây giờ thì khác. Báo chí vẫn cố gắng đề cập đến thời sự, nhưng ngay cả trước khi tin tức xuất hiện trên mặt báo, mọi người đã bàn tán về nó trên mạng.

China's censorship can never defeat the internet Kiểm duyệt Trung Quốc không thể đánh bại Internet

China's censorship can never defeat the internet	Kiểm duyệt Trung Quốc không thể đánh bại Internet
Ai Weiwei	Ngải Vị Vị
It is interesting to pick one's way through the obstacles of censorship, but freedom can't be stopped in the internet age	Thật thú vị khi phải luồn lách qua những trở ngại của kiểm duyệt, nhưng tự do không thể bị ngăn chặn trong thời đại internet
Chairman Mao used to say: "As communists we gain control with the power of the gun and maintain control with the power of the pen." You can see propaganda and the control of ideology as an authoritarian society's most important task. Before the internet, all people could do was watch TV or read the People's Daily. They would carefully read between the lines to see what had happened. Now it is very different. The papers try to talk about things, but even before they appear, everyone has talked about it on the internet.	Mao Chủ tịch thường nói: "Những người cộng sản chúng ta nắm được chính quyền nhờ sức mạnh của súng và duy trì chính quyền nhờ sức mạnh của ngòi bút". Từ đấy ta có thể thấy tuyên truyền và kiểm soát tư tưởng chính trị là nhiệm vụ quan trọng nhất của xã hội chuyên chế. Trước khi internet ra đời, mọi người đều chỉ biết xem truyền hình hay đọc báo Nhân dân. Họ thường đọc giữa các dòng chữ để cố suy đoán chính xác sự tình. Còn bây giờ thì khác. Báo chí vẫn cố gắng đề cập đến thời sự, nhưng ngay cả trước khi tin tức xuất hiện trên mặt báo, mọi người đã bàn tán về nó trên mạng.
I still think Gorbachev's revolution in Russia – glasnost – was more important. Openness and transparency are the only way to limit these dark powers. Chinese citizens have never had the right to really express their opinions; in the constitution it says you can, but in the real world it is more dangerous. In the west people think it's a right they're born with. Here it's a right given by the government, and one that's not really practised.	Tôi vẫn nghĩ cuộc cách mạng của Gorbachev tại Nga - Glasnot- quan trọng hơn. Cởi mở và minh bạch là cách duy nhất để hạn chế những thế lực đen tối này. Công dân Trung Quốc từ trước đến nay không bao giờ có quyền thể hiện trung thực quan điểm của mình; trong hiến pháp khẳng định ta có thể, nhưng trong đời thực lại nguy hiểm hơn nhiều. Ở Phương Tây người ta coi đấy là quyền họ tự nhiên được hưởng khi chào đời. Còn ở đây quyền ấy do chính phủ ban phát, nhưng lại là quyền người dân thực sự không được dùng đến.
Even though we had reform and opening, "opening" didn't mean "openness"; it meant opening the door to the west. It was more practical than ideological. At the very beginning, nobody – even in the west – could predict the internet would have so much to do with freedom of speech and that social media would develop in the way it has. They just understood it was a more efficient, fast and powerful means of communication.	Mặc dù chúng tôi đã thực hiện cải cách và mở cửa, nhưng "mở cửa" không có nghĩa là "cởi mở"; mở cửa nghĩa là mở cửa ra với Phương Tây. Biện pháp này xuất phát từ thực tế hơn là từ tư tưởng chính trị. Ngay từ đầu, không ai- ngay cả tại Phương Tây- có thể tiên đoán được internet sẽ ảnh hưởng rất lớn đến tự do ngôn luận và các mạng xã hội sẽ phát triễn như hiện nay. Họ chỉ hiểu internet là phương tiện giao tiếp hiệu quả hơn, nhanh chóng hơn và tốt hơn rất nhiều.
But since we got the net and could write blogs – and now microblogs – people have started to share ideas, and a new sense of freedom has arisen. Of course, it varies from silly posts about what you've had for breakfast to serious discussions of the news but, either way, people are learning how to exercise their own rights. It is a unique, treasured moment. People have started to feel the breeze. The internet is a wild land with its own games, languages and gestures through which we are starting to share common feelings.	Nhưng kể từ khi chúng tôi có mạng và có thể viết blog- và bây giờ microblog- người ta bắt đầu chia xẻ ý tưởng, và ý thức mới về tự do nảy sinh. Tất nhiên, tự do mới này thật đa dạng từ những bài viết ngu ngơ như buổi sáng ta ăn gì đến những cuộc bàn luận tin tức nghiêm túc, nhưng dù viết gì chăng nữa, người ta vẫn đang học cách thực thi quyền của mình. Đây là thời điểm độc đáo, rất quý giá. Người ta bắt đầu cảm nhận làn gió mới. Internet là miền đất hoang dã, nơi có luật chơi, ngôn ngữ, phong cách riêng biệt, qua đó chúng tôi bắt đầu chia xẻ tâm tư chung.
But the government cannot give up control. It blocks major internet platforms – such as Twitter and Facebook – because it is afraid of free discussion. And it deletes information. The government computer has one button: delete.	Nhưng chính quyền không thể nào từ bỏ sự kiểm soát. Chính quyền ngăn chặn các diễn đàn internet chính như Twitter và Facebook vì sợ tự do thảo luận. Cho nên chính quyền xóa thông tin. Máy tính của chính quyền chỉ có một nút: xóa.
But censorship by itself doesn't work. It is, as Mao said, about the pen and the gun. At midnight they can come into your room and take you away. They can put a black hood on you, take you to a secret place and interrogate you, trying to stop what you're doing. They threaten people, your family, saying: "Your children won't find jobs."	Nhưng tự thân kiểm duyệt không có kết quả. Như Mao nói phải cần có cả ngòi bút và súng. Thế là nửa đêm họ có thể xông vào phòng ta bắt ta đi. Họ có thể trùm đầu ta kín mít, giải ta đi đến nơi bí mật để tra hỏi, hòng mong chặn đứng điều ta đang làm. Họ còn đe dọa, người thân, gia đình ta khi nói: "Con cái các người sẽ không tìm được việc làm."
Yet, at the same time the government talks about how to make national culture strong and creative. Of course, if a person has never had the right to choose their information, freely associate with any kind of ideology, and develop an individual character with some passion and imagination – how can they become creative? It is against human nature. If you are against every essential value of individualism and independent thinking, and the willingness to take risks and bear consequences, and have a sense of responsibility – what kind of creativity do you expect?	Tuy nhiên, đồng thời chính quyền lại bàn về cách thức làm cho nền văn hóa dân tộc mạnh và sáng tạo. Dĩ nhiên, nếu con người không bao giờ có quyền chọn lựa thông tin cho mình, không bao giờ được tự do tán đồng bất kỳ tư tưởng chính trị nào, và không được tự do phát triễn tính cách cá nhân bằng niềm đam mê và trí tưởng tượng riêng - thì làm sao họ có thể trở nên sáng tạo? Điều này không phù hợp với bản chất con người. Nếu ta chống lại mọi giá trị cơ bản của chủ nghĩa cá nhân và tư duy độc lập, và sự sẵn sàng chấp nhận rủi ro và gánh chịu hậu quả, và có ý thức trách nhiệm- sự sáng tạo gì ta mong đợi ở đây?
It's putting this nation far behind in the world's competition in the coming decades. You can't create generations just to labour at Foxconn. Everyone wants an iPhone, but it would be impossible to design an iPhone in China because it's not a product; it's an understanding of human nature.	Thực tế sẽ khiến quốc gia này tụt hậu xa trong cuộc cạnh tranh toàn cầu vào những thập niên tới. Ta không thể tạo ra những thế hệ chỉ biết lao động ở Foxconn. Mọi người đều muốn có iPhone, nhưng không thể nào chế tạo iPhone ở Trung Quốc vì nó không phải là một sản phẩm; nó là sự am hiểu về bản chất con người.
But without censorship, I think it would be much less interesting. Trying to find possibilities through the difficulties can make life more interesting. I often see my cats put their toys in an area littered with obstacles, and their play becomes interesting and dramatic.	Nhưng nếu không có kiểm duyệt, tôi nghĩ cuộc đời sẽ mất đi nhiều thú vị. Cuộc đời thêm thú vị hơn khi ta cố gắng tìm mọi cách để vượt qua bao khó khăn. Tôi thường thấy lũ mèo của tôi đặt đồ chơi của chúng ở nơi đầy những vật cản, nhờ thế cuộc chơi của chúng trở nên thú vị và hấp dẫn.
Censorship is saying: "I'm the one who says the last sentence. Whatever you say, the conclusion is mine." But the internet is like a tree that is growing. The people will always have the last word – even if someone has a very weak, quiet voice. Such power will collapse because of a whisper.	Kiểm duyệt tuyên bố: "Ta là người nói câu cuối cùng. Ngươi nói gì thì mặc ngươi, kết luận là của ta." Nhưng internet giống như cây đang lớn. Mọi người sẽ luôn luôn có tiếng nói sau cùng - dù tiếng nói của họ rất yếu, rất nhỏ. Quyền lực kiểm duyệt sẽ sụp đổ vì một lời nói thầm.
When I was young I became rebellious. My hair got longer and, right before I was about to cut it, my parents said: "Cut your hair: it's too long". So then I thought I would keep it for a while, and it became very long. A whole generation of young people are like that now – different from the values of their parents, who just wanted to survive and make money.	Khi tôi còn trẻ tính tình tôi ương ngạnh. Khi tóc tôi mọc dài, và ngay lúc tôi định cắt tóc thì cha mẹ tôi bảo "Cắt tóc đi con; tóc dài quá rồi." Nghe trách thế tôi nghĩ tôi sẽ càng để tóc dài thêm, cuối cùng tóc mọc quá dài. Toàn bộ thế hệ trẻ hiện nay đều giống như thế- khác với các giá trị của cha mẹ họ, những người chỉ muốn tồn tại để kiếm tiền.
China may seem quite successful in its controls, but it has only raised the water level. It's like building a dam: it thinks there is more water so it will build it higher. But every drop of water is still in there. It doesn't understand how to let the pressure out. It builds up a way to maintain control and push the problem to the next generation.	Trung Quốc tưởng chừng như có thể thành công trong nỗ lực kiểm soát ngôn luận, nhưng thật ra chỉ tăng mực nước lên. Giống như việc xây đập: cứ tưởng có nhiều nước hơn nên xây đập càng cao. Nhưng mỗi giọt nước trong đập vẫn còn đó. Họ không biết cách xả áp lực. Nên áp lực cứ tăng dần lên theo cách họ duy trì sự kiểm soát rồi họ cuối cùng đùn đẩy vấn đề cho thế hệ kế tiếp.
It still hasn't come to the moment that it will collapse. That makes a lot of other states admire its technology and methods. But in the long run, its leaders must understand it's not possible for them to control the internet unless they shut it off – and they can't live with the consequences of that. The internet is uncontrollable. And if the internet is uncontrollable, freedom will win. It's as simple as that.	Thời điểm chế độ sụp đổ vẫn chưa đến. Cho nên nhiều nước khác vẫn còn khâm phục kỹ thuật cùng phương pháp kiểm soát của họ. Nhưng về lâu dài, những nhà lãnh đạo của chế độ phải hiểu họ không thể nào kiểm soát internet chỉ trừ phi họ dẹp hẳn nó- nhưng họ không thể sống với hậu quả của quyết định như thế. Internet nằm ngoài mọi sự kiểm soát. Cho nên nếu internet không thể nào kiểm soát được thì tự do nhất định thắng. Đơn giản là như thế.
	Trần Quốc Việt
http://www.guardian.co.uk/commentisfree/libertycentral/2012/apr/16/china-censorship-internet-freedom