MENU

BILINGUAL BLOG – BLOG SONG NGỮ ANH VIỆT SHARE KNOWLEGE AND IMPROVE LANGUAGE

--------------------------- TÌM KIẾM TRÊN BLOG NÀY BẰNG GOOGLE SEARCH ----------------------------

TXT-TO-SPEECH – PHẦN MỀM ĐỌC VĂN BẢN

Click phải, chọn open link in New tab, chọn ngôn ngữ trên giao diện mới, dán văn bản vào và Click SAY – văn bản sẽ được đọc với các thứ tiếng theo hai giọng nam và nữ (chọn male/female)

- HOME - VỀ TRANG ĐẦU

CONN'S CURENT THERAPY 2016 - ANH-VIỆT

150 ECG - 150 ĐTĐ - HAMPTON - 4th ED.

VISUAL DIAGNOSIS IN THE NEWBORN


Thursday, January 24, 2013

Indivisible Liberty: Personal, Political, and Economic Tự do bất khả phân: Tự do cá nhân, tự do chính trị, tự do kinh tế





Indivisible Liberty: Personal, Political, and Economic

Tự do bất khả phân: Tự do cá nhân, tự do chính trị, tự do kinh tế

By Douglas Bandow
Douglas Bandow
NOVEMBER 27, 2012
27/11/2012


Almost everyone is for freedom.  At least they say they’re for freedom. Politicians wax eloquent when talking about America’s liberties in general. Advocates for free speech and civil liberties aren’t hard to find. Champions quickly rise up to battle threats against privacy. And most people intuitively understand that intimate personal and family decisions don’t belong to government.

Hầu như ai cũng ủng hộ tự do. Ít nhất là họ nói rằng họ ủng hộ tự do. Các chính trị gia hùng hồn khi nói về những quyền tự do của nước Mĩ nói chung. Không khó tìm những người ủng hộ quyền tự do ngôn luận và tự do dân sự. Các chiến sĩ nhanh chóng đứng lên chống lại những mối đe dọa đối với quyền riêng tư. Và hầu hết mọi người đều cảm nhận được bằng trực giác rằng những quyết định riêng tư của cá nhân và gia đình là những quyết định không liên quan gì tới chính phủ hết.

But when it comes to economic liberty, a lot of people suddenly change their tune. It’s as if economic liberty doesn’t count. Indeed, this facet of freedom seems to stand alone, vulnerable to state regulation and control. Some of those who fervently declare their devotion to freedom disappear when property rights, entrepreneurship, or freedom of contract is under attack.

Nhưng khi nói về quyền tự do kinh tế thì nhiều người lại thay đổi ngay giọng điệu. Cứ như thể tự do kinh tế không đáng quan tâm vậy. Thực vậy, khía cạnh này của tự do dường như bị loại ra, dễ bị nhà nước kiểm soát và điều tiết. Một số người nồng nhiệt tuyên bố trung thành với tự do lại ngậm miệng khi thấy quyền sở hữu, quyền kinh doanh và tự do kí kết hợp đồng bị tấn công.

Running Your Life Through Your Wallet

Today Congress and state legislatures are far too busy dreaming up new ways to run our lives. Some of those democratic diktats are directed at both our personal and economic affairs. For instance, healthcare “reform” empowered the national government to control many more of our medical decisions, as well as how we must fund those decisions.

Sống cuộc đời bằng ví tiền của bạn

Hiện nay Quốc hội và các cơ quan lập pháp của nhà nước (Mĩ – ND) đang tìm mọi cách để điều kiển cuộc sống của chúng ta. Một số mệnh lệnh dân chủ đó nhắm vào cả công việc riêng tư lẫn hoạt động kinh tế của chúng ta. Thí dụ Chương trình “cải cách” y tế trao quyền cho chính phủ để họ có thể tăng cường kiểm soát những quyết định về mặt bảo vệ sức khỏe của chúng ta cũng như chúng ta phải chi tiền cho việc này như thế nào.

So the bulk of what legislators do is manipulate the economy. They offer high-minded excuses for doing so: to create jobs, to ensure fairness, to alleviate poverty. The bottom line is that nearly everything they do requires government to violate economic liberty.


Như vậy, công việc chính mà những nhà làm luật này làm là lèo lái nền kinh tế. Họ đưa ra những lý do cao thượng: tạo ra công ăn việc làm, đảm bảo công bằng, xóa đói giảm nghèo. Mấu chốt là gần như tất cả những gì họ làm đều đòi hỏi chính phủ phải vi phạm quyền tự do kinh tế.

Regulators rarely acknowledge they are abrogating anyone’s freedom. Often they claim to be protecting the consumer. In effect, political elites have created two classes of freedoms: important and economic. If the question is about the freedom to criticize government, have sex, choose whom to marry, or keep one’s personal life private, most politicians at least say these are important enough to preserve. Some of the people who most support intervening in the economy argue that these personal liberties are fundamental, deserving of respect.

Các nhà làm luật ít khi công nhận rằng họ đang hạn chế quyền tự do của bất kì ai. Họ thường tuyên bố rằng phải bảo vệ người tiêu dùng. Trên thực tế, giới tinh hoa chính trị đã tạo ra hai loại quyền tự do: những quyền tự do quan trọng và tự do kinh tế. Nếu vấn đề là quyền tự do chỉ trích chính phủ, quan hệ tình dục, lựa chọn bạn đời hoặc bảo vệ cuộc sống cá nhân riêng tư thì ít nhất hầu hết các chính trị gia cũng đều nói rằng đây là những quyền tự do quan trọng, cần phải bảo vệ. Trong khi đó một số người ủng hộ một cách quyết liệt sự can thiệp vào kinh tế lại khẳng định rằng những quyền tự do cá nhân vừa nói là những quyền tự do căn bản, phải được tôn trọng.

By contrast, if you are is deciding what business to create, which profession to choose, where to work, how much to earn, what hours to work, where to advertise, which product to produce, whom to hire, and how to spend your money—then those in power view these liberties as less important. Government is not only allowed to regulate various commercial activities, they say; it ought to.

Ngược lại, nếu bạn quyết định thành lập doanh nghiệp, lựa chọn ngành nghề, nơi làm việc, thu nhập bao nhiêu, thời gian làm việc, nơi đăng quảng cáo, sản xuất cái gì, thuê ai, và chi tiêu như thế nào – thì những người có quyền lại coi những quyền này là không quan trọng. Chính phủ không chỉ được phép điều tiết các hoạt động kinh doanh mà còn cần phải điều tiết nữa, họ nói như thế.

Higher Pursuits

To most people, the right to protest seems higher-minded than running a business or making a living. Economic activity seems mundane in contrast. Choosing a life partner and engaging in sex are more personal than buying a product or hiring an employee. And the ability to keep one’s private life private would seem to go to the essence of being a human being. Buying and selling in the marketplace strikes many as common.

Mục tiêu cao cả hơn

Đối với đa số người, quyền phản kháng dường như là cao cả hơn quyền kinh doanh hay kiếm sống. Hoạt động kinh tế dường như là công việc trần tục. Lựa chọn bạn đời hay là làm tình có tính cá nhân hơn là mua một sản phẩm hay thuê người làm công. Và khả năng bảo vệ sự riêng tư đời sống cá nhân dường như trở thành cốt lõi của con người. Mua và bán trên thương trường bị nhiều người coi là việc bình thường.

But economic liberty is much more important than first appearances suggest. We might be inspired by “higher” pursuits, for which people exercise their personal and political freedoms. But there is perhaps nothing more fundamental than the freedom to improve our lives and to care for ourselves and our families in the manner we see fit.


Nhưng tự do kinh tế quan trọng hơn là người ta có thể tưởng. Chúng ta có thể phấn khích khi thấy người ta sử dụng quyền tự do cá nhân và tự do chính trị cho những mục đích “cao cả hơn”. Nhưng có thể không có gì quan trọng hơn là quyền tự do cải thiện cuộc sống của chúng ta, quyền chăm tự sóc mình và gia đình mình theo cách mà chúng ta cho là thích hợp.

During the 20th century, we decisively answered the question of whether economic liberty delivers economic prosperity. If you desire a better future, then you need economic freedom.

Trong thế kỉ XX chúng ta đã có câu trả lời dứt khoát cho câu hỏi liệu tự do kinh tế có tạo ra thịnh vượng hay không. Nếu bạn muốn có một tương lai tốt đẹp hơn thì bạn cần phải có tự do kinh tế.

But economic liberty delivers more than dollars and cents. Most people view work as an outgrowth of themselves. It turns out an open marketplace rewards honesty, hard work, initiative, inspiration, and other unsung virtues, as well. Economic freedom is also a chance to promote our beliefs, achieve success, pursue happiness, and to develop as a person. Will you direct the fruits of your labor to satisfying personal needs, supporting good causes, or making sound investments?

Nhưng tự do kinh tế còn mang đến cho ta nhiều hơn là mấy đồng tiền và mấy đồng xu. Phần lớn mọi người đều coi lao động là sản phẩm tự nhiên của chính họ. Thị trường tưởng thưởng cho tính trung thực, tinh thần lao động cần cù, sáng kiến, lòng nhiệt tình và những đức tính tốt khác nữa. Tự do kinh tế cũng là một cơ hội để thúc đẩy lòng tin của chúng ta, giúp chúng ta thành công, giúp chúng theo đuổi hạnh phúc và phát triển như một con người. Bạn có dùng những thành quả g lao động của mình nhằm đáp ứng nhu cầu cá nhân, hỗ trợ những sự nghiệp tốt đẹp, hoặc tạo ra những khoản đầu tư vững chắc không?

Indeed, when you graduate from college the most important freedom probably is to work, in order to earn and save. Other freedoms—to vote or protest, for instance—are obviously important. But the most pressing liberty involves choosing a career, or at least landing a job. How will you earn a living? To what will you devote much of your life? Where will you spend most of your waking hours? In the economy.

Nói cho ngay, khi bạn ra trường thì quyền tự do quan trọng nhất có thể chính là quyền tự do làm việc để có thu nhập và tiết kiệm. Những quyền tự do khác – ví dụ như bầu cử hay phản đối – dĩ nhiên là quan trọng rồi. Nhưng quyền tự do cấp bách nhất bao gồm tự do chọn nghề hay ít nhất là tìm việc làm. Bạn sẽ kiếm sống bằng cách nào? Bạn dùng phần lớn cuộc đời mình cho cái gì? Bạn dùng phần lớn thời gian thức của mình ở đâu? Trong lĩnh vực kinh tế.

Economic liberty has important spillover effects, too. Freedom in one area encourages it in others. For example, a dollar you don’t earn or can’t keep is a dollar you can’t spend on a noble social or political cause.

Tự do kinh tế còn có những hiệu ứng phụ quan trọng nữa. Quyền tự do trong lĩnh vực này sẽ khuyến khích quyền tự do trong những lĩnh vực khác. Ví dụ, đồng tiền mà bạn không kiếm được hay không giữ được thì bạn cũng không thể chi được cho sự nghiệp chính trị hay xã hội cao thượng.

Freedom of the press is not just the right to speak out, but it is also the right to acquire the means of speaking out. In some countries, government controls the supply of newsprint and access to the airwaves. In such cases, media freedoms are at risk. Who needs censorship when one can silence critics through economic means? However, the spread of computers, fax machines, cell phones, and Internet access makes it more difficult for authoritarian regimes like China to control their growing populations.

Quyền tự do báo chí không chỉ là quyền nói mà còn là quyền mua phương tiện để nói nữa. Ở một số nước, chính phủ kiểm soát việc cung cấp giấy in và việc tiếp cận với sóng phát thanh. Tại những nước đó, tự do báo chí bị đe dọa. Cần gì phải kiểm duyệt khi mà người ta có thể dùng phương tiện kinh tế để bịt miệng những người chỉ trích? Nhưng sự phổ biến của máy tính, máy fax, điện thoại cầm tay và Internet làm cho những chính phủ độc tài, thí dụ như Trung Quốc, khó kiểm soát được số dân đang tăng lên của họ.

More broadly, increased economic prosperity encourages people to embrace political liberty. If your children are starving, you worry about feeding them. If your children are well-fed and healthy, you have the luxury of worrying about other things—like supporting a cause, a candidate or a campaign. In countries that have gotten richer—like Mexico, South Korea, and Taiwan—growing middle-class populations forced ruling political elites to give way. That may eventually happen in China.

Hơn thế nữa, sự thịnh vượng kinh tế tăng lên sẽ khuyến khích người dân sử dụng quyền tự do chính trị. Nếu con bạn bị đói thì bạn sẽ phải lo cho chúng ăn. Nếu con bạn được ăn no và khỏe mạnh thì bạn sẽ có điều kiện lo lắng đến những việc khác – thí dụ như ủng hộ một sự nghiệp, một ứng cử viên hay chiến dịch tranh cử. Ở những nước có những người giàu hơn – tương tự như Mexico, Nam Hàn và Đài Loan – số người thuộc thành phần trung lưu đang gia tăng sẽ buộc giới tinh hoa chính trị phải lùi bước. Điều đó cuối cùng có thể cũng sẽ xảy ra ở Trung Quốc.

Economic freedom means more than profits and losses. Economic freedom fits within a larger free society in which resources are more freely available for an array of possible pursuits. In the developed world, many people give up a life of commerce for one of service or contemplation. You can work for a nonprofit, go to seminary, become a permanent graduate student, or join a monastery. And in most areas of the economy, anyone can opt out. If you don’t like the products or services a business is selling you, you can simply exit. Or you can find another provider, like a local co-op. The richer a society is, the more these kinds of options are available.

Tự do kinh tế có ý nghĩa lớn hơn là lời và lỗ. Tự do kinh tế phù hợp với xã hội tự do rộng lớn hơn, trong đó người ta có thể tự do tiếp cận với các nguồn lực dùng cho một loạt những mục tiêu khả dĩ khác nhau. Trong các nước đã phát triển, nhiều người từ bỏ công việc kinh doanh để có thời gian phục vụ cộng đồng hay suy tư, chiêm nghiệm. Bạn có thể làm việc cho tổ chức phi lợi nhuận, vào chủng viện, thành nghiên cứu sinh suốt đời hay đi tu. Và bất cứ người nào cũng có thể rút lui khỏi phần lớn các lĩnh vực hoạt động kinh tế. Nếu bạn không thích sản phẩm hay dịch vụ mà doanh nghiệp đang bán, bạn có thể đơn giản là bỏ đi. Hay bạn có thể tìm ra một nhà cung cấp khác, thí dụ như hợp tác xã thương nghiệp địa phương. Xã hội càng giàu có thì những kiểu lựa chọn như thế sẽ càng nhiều hơn.

Indivisible

Finally, economic success enables one to more fully take advantage of other liberties. Earn a little and then travel the world, go to graduate school, start a newspaper, give to charity, back a Kickstarter campaign, or support the politician of your choice. Create a new online service—say Twitter or Facebook—and empower political dissenters and protestors around the globe. Or rely on a full bank account to switch careers, whether to contemplate your navel or to help mankind. People with few economic liberties have fewer options like these.

Bất khả phân

Cuối cùng, thành công về kinh tế tạo điều kiện cho người ta sử dụng một cách đầy đủ hơn lợi thế của những quyền tự do khác. Kiếm được một ít tiền rồi chu du khắp thế giới, đi làm nghiên cứu sinh, xuất bản một tờ báo, ủng hộ quỹ từ thiện, ủng hộ một chiến dịch hay một chính khách mà bạn chọn. Tạo ra mạng dịch vụ trực tuyến – như Twitter hay Facebook— và trao quyền lực chính trị vào tay những người đối lập và người phản kháng trên khắp thế giới. Hay dựa vào một tài khoản trong ngân hàng để chuyển nghề, dù đấy có là ngắm cái rốn của bạn hay giúp đỡ nhân loại thì cũng thế. Những người có ít quyền tự do kinh tế cũng sẽ có ít những lựa chọn tương tự như thế.

The punchline? Liberty is indivisible. Economic freedom is as important as personal or political freedom, because the personal, the political and the economic are strands of the same braid: liberty. Thus, the only way to achieve and protect a free society is to defend liberty in all its forms.

Điểm chính là gì? Quyền tự do là bất khả phân. Quyền tự do kinh tế cũng quan trọng như quyền tự do cá nhân và quyền tự do chính trị vì quyền tự do cá nhân, quyền tự do chính trị và quyền tự do kinh tế là những sợi làm nên cùng một cái dây: quyền tự do. Như vậy là, bảo vệ quyền tự do dưới mọi hình thức là con đường duy nhất đưa ta tới và giúp ta bảo vệ được xã hội tự do.


Translated by Phạm Nguyên Trường

Doug Bandow is a senior fellow at the Cato Institute and the author of a number of books on economics and politics. He writes regularly on military non-interventionism.

Douglas Bandow là cộng tác viên cao cấp của Viện Cato, ông là tác giả của một loạt tác phẩm viết về kinh tế và chính trị.


http://www.fee.org/the_freeman/detail/indivisible-liberty-personal-political-and-economic#axzz2IvHN9K6s


No comments:

Post a Comment

your comment - ý kiến của bạn